معادل انگلیسی: Vertical / Horizontal Lines on Screen سطح دشواری تعمیر: ★★★★☆ (تشخیص ساده، تعمیر حساس)
۱. خلاصه
خطوط عمودی/افقی از نشانههای کلاسیک مشکل مسیر تصویر است: T-CON (در فارسی «برد تیکان»)، فلتهای پنل و باندینگ COF. «مرتامیر۲۴» و «دیبا پشتیبان» خرابی T-CON و کابل LVDS را علتهای اصلی خطوط عمودی در LED TV میدانند؛ «بیتیویسرویس» (مرکز تخصصی اسنوا/دوو) هم همین الگو را برای تلویزیون اسنوا توضیح میدهد. «مجاز سیما» در مقالهٔ تعمیر صفحهٔ اسنوا، خطخطی شدن تصویر را از علائم خرابی برد تیکان میشمارد و «آبخوردگی فلتها» را علت دوم. ویدیوی آپارات «افتادن خط عمودی روی تلویزیون اسنوا» یک تعمیر واقعی همین ایراد را نشان میدهد. اگر خطها از ضربه آمده باشد، معمولاً پنل تمام است (شکستگی و ضربهخوردگی پنل (اقتصاد تعویض پنل)).
۲. علائم مشاهدهای (Symptoms)
- یک یا چند خط عمودی رنگی/سیاه در سراسر صفحه (معمولاً مشکل source/تیکان یا COF).
- خطوط افقی (معمولاً gate/فلت پایین یا بالای پنل).
- خط فقط روی یک ورودی خاص → اول کابل و منبع سیگنال را متهم کنید.
- شطرنجی/خطخطی شدن همراه تصویر طبق مقالهٔ مجاز سیما → تیکان یا سیگنال ضعیف آنتن.
- ظاهر شدن خط بعد از تمیز کردن پنل با آب/اسپری → آبخوردگی فلت (هشدار صریح مجاز سیما).
- خطها در منوی داخلی هم هست → قطعی بودن ایراد سختافزاری.
۳. عیبیابی گامبهگام (Diagnostic Flow)
- گام: منوی داخلی — OSD و یک کانال/اپ داخلی را باز کنید؛ اگر خط در OSD هم هست: سختافزاری؛ اگر فقط روی HDMI/آنتن: کابل/گیرنده (پورتهای HDMI و «سیگنال نیست»، تیونر، آنتن و گیرندهٔ دیجیتال (DVB-T2) — کانال پیدا نمیشود).
- گام: ریست تصویر — تنظیمات تصویر را factory و Eco را خاموش کنید (مجاز سیما: بخشی از بهمریختگیها تنظیمی است).
- گام: کابل LVDS/داخلی — (تکنسین) کانکتورهای دو سر کابل LVDS بین main و T-CON و فلتهای T-CON→پنل را جدا/تمیز/بازجا بزنید؛ تغییر خط = همان نقطه علت است (روش مرتامیر۲۴/بیتیویسرویس).
- گام: تست سرد/گرم — اگر خط بعد از گرم شدن ظاهر/غایب میشود → لحیمسردی T-CON یا COF.
- گام: تفکیک T-CON از پنل — T-CON سالمِ هممدل یا تصویر به مانیتور بیرونی؛ اگر با T-CON دیگر خط ماند → پنل/COF (شکستگی و ضربهخوردگی پنل (اقتصاد تعویض پنل) برای تصمیم اقتصاد تعمیر).
جدول تستهای اهممتر و ولتاژ (Multimeter)
| نقطهٔ تست / قطعه | مقدار سالم | واحد | در صورت انحراف | منبع |
|---|---|---|---|---|
| ورودی T-CON (۵V/۳.۳V و ولتاژهای گیت از پاور) | مطابق سیلک/اسکماتیک همان برد | VDC | نبود ولتاژ → برد پاور/آداپتور T-CON | روش عمومی ولتاژگیری T-CON (کممستند برای اعداد اسنوا) |
| کانکتور LVDS دوسر | continuity سالم، پین کجنشده | Ω | قطعی → تعویض کابل | مرتامیر۲۴/دیبا پشتیبان |
| فیوزهای small-signal روی T-CON | continuity نزدیک صفر | Ω | قطعی → بررسی IC گیت/سمعتا قبل از تعویض | روش عمومی (کممستند) |
۴. دلایل ریشهای و راهحلها
| # | دلیل احتمالی | احتمال شیوع | راهحل | قطعه موردنیاز |
|---|---|---|---|---|
| ۱ | خرابی برد T-CON | زیاد | تعمیر (تعویض DC-DC/فیوز) یا تعویض برد — تعمیر T-CON اسنوا در مجاز سیما ۱٬۵۰۰٬۰۰۰ تا ۳٬۵۰۰٬۰۰۰ تومان (تقریبی) | T-CON board |
| ۲ | کثیفی/لقی کانکتور LVDS و فلتها | متوسط | تمیزکاری و بازجاگذاری | — |
| ۳ | آبخوردگی فلت پایین پنل (تمیزکاری با اسپری) | متوسط | تعمیر/تعویض فلت؛ «۴۸ ساعت روشن نکنید» — مجاز سیما | فلت/TAB |
| ۴ | خرابی COF (TAB bonding) روی لبهٔ پنل | متوسط | بازباندینگ با دستگاه یا تعویض پنل؛ اقتصادی نباشد → شکستگی و ضربهخوردگی پنل (اقتصاد تعویض پنل) | — |
| ۵ | خرابی مینبرد/خروجی LVDS | کم | تست با T-CON دیگر؛ تعمیر main board | main board |
۵. دستورالعمل تعویض قطعه (Repair Procedure)
- تلویزیون را از برق بکشید و حداقل ۱۰ دقیقه صبر کنید.
- قاب پشت و در صورت نیاز شیلد T-CON را باز کنید؛ جای پیچها را یادداشت کنید.
- کانکتورهای فلت T-CON→پنل را با آرامش و عمود آزاد کنید؛ هرگز فلت را تا نکنید.
- T-CON معیوب را با برد همشماره از روی برچسب خود برد جایگزین کنید (شماره فنی را از قطعهٔ معیوب یا کاتالوگ مدل استخراج کنید).
- اگر ایراد از COF پنل است: «فلتسوز/Tab bonding» کار تخصصی بیرون از منزل است؛ تصمیم تعمیر/تعویپ پنل را با قیمت پنل (مجاز سیما: تعویض پنل ≈ ۸۰٪ قیمت دستگاه) بسنجید.
- قبل از بستن قاب، دستگاه را روشن و ۱۵ دقیقه با تصویر ثابت و تیره/روشن تست کنید.
۶. قطعات یدکی مرتبط
| نام قطعه (EN) | کد مرجع / Part Number | توضیح |
|---|---|---|
| T-CON board (برد تیکان) | شماره فنی از روی قطعهٔ معیوب/کاتالوگ مدل | در خیلی مدلها روی شیشهٔ پشتی پنل نصب است |
| LVDS/Flat cable | شماره فنی از روی قطعهٔ معیوب | ارزان و شایعترین تعلل تعمیرکار |
| Panel COF/TAB | شماره فنی از روی قطعهٔ معیوب | فقط با دستگاه TAB bonding |
هیچ شماره فنی ساختهشدهای در این جدول نوشته نشود؛ اگر منبع معتبری شماره نداده، همان جملهٔ «از روی قطعهٔ معیوب یا کاتالوگ مدل استخراج کنید» کافی است.
۷. تنظیمات و ریست پس از تعمیر
- بعد از تعویض T-CON در صورت نیاز «تنظیم ولتاژ VCOM/gamma» فقط توسط همان تعمیرکار و با مرجع اسکماتیک انجام شود (عدد عمومی منتشر نشده — کممستند).
- Reset Picture Settings از منوی تصویر؛ سپس Brightness/Contrast استاندارد.
- در مدلهای اندروید بعد از تعمیر سنگین، یکبار Factory Reset نرمال برای رفع تداخل تنظیمات پیشنهاد میشود (قفل شدن سیستم هوشمند، کندی و مشکلات firmware).
۸. نکات ایمنی
- فلتهای پنل و لبهٔ شیشه بسیار شکنندهاند؛ فشار = ترک پنل و هزینهٔ سنگین.
- خازنهای برد پاور پس از قطع برق خطرناکاند؛ شبکهٔ ایران ۲۲۰–۲۴۰ VAC (منابع آمریکایی ۱۲۰ VAC).
- باز کردن شیلد T-CON با دستگاه برقگرفته (ولتاژ گیت بالا روی شیشه) ممنوع.
۹. پیشگیری
- هرگز اسپری/آب مستقیم روی پایین پنل نزنید؛ تمیزکاری با پارچهٔ نمدار و دستگاه خاموش (هشدار مجاز سیما دربارهٔ آبخوردگی).
- کابلهای داخلی و کانکتورها را هنگام جابهجایی تلویزیون فشار ندهید.
- تهویه مناسب؛ حرارت دشمن باندینگهاست.
۱۰. خطاهای رایج تعمیرکار
- تعویض فوری پنل بدون تست کابل LVDS و جابهجایی کانکتورها (ارزانترین مرحله آخر نگه داشته میشود).
- نادیده گرفتن «خط فقط روی یک ورودی» و باز کردن دستگاه در حالی که کابل HDMI معیوب است.
- دستزدن به potentiometer/VCOM روی T-CON بدون مرجع و بدتر کردن تصویر.
- تا کردن یا کشیدن فلت T-CON موقع بستن → خط دائمی جدید.
۱۱. ایرادهای مرتبط
- تصویر تیره، نیمسرویس صفحه یا لکههای تاریک (بکلایت LED)
- پرش، لرزش و فلیکر تصویر
- شکستگی و ضربهخوردگی پنل (اقتصاد تعویض پنل)
- خرابی برد T-CON
- خرابی مینبرد (Main / MB)
- سایه و پسماند تصویر روی پنل (Image Retention / Ghost)
۱۲. منابع (Sources)
- علل ایجاد خطوط عمودی و افقی روی نمایشگر تلویزیون — مرمتامیر۲۴ — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
- علت خطوط افقی و عمودی روی تلویزیون چیست؟ + روش رفع مشکل — بیتیوی سرویس (اسنوا/دوو) — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
- خطوط عمودی روی صفحه تلویزیون LED، علت و راهکارهای رفع — دیبا پشتیبان — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
- چگونه صفحه تلویزیون اسنوا را درست کنیم؟ — مجاز سیما — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
- افتادن خط عمودی روی تلویزیون اسنوا — آپارات (ویدیوی تعمیر) — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
- خط روی صفحه تلویزیون؛ علل و رفع — خدمت از ما — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴