معادل انگلیسی: T-CON Board Failure سطح دشواری تعمیر: ★★★★☆ (تعمیر قطعه‌ای فقط تکنسین؛ تعویض برد ساده‌تر)
۱. خلاصه
برد T-CON (تیکان) بین مین‌برد و پنل قرار دارد و سیگنال تصویر را به درایورهای گیت/سورس پنل می‌رساند. «آی‌پی امداد» و «رایت‌تی‌وی» علائم خرابی آن را خطوط عمودی/افقی، سایه و دوبله‌شدن تصویر، رنگ‌پریدگی/نگاتیو، نیم‌سرویس و سیاهی کامل با صدای سالم می‌دانند. «مجاز سیما» در مقالهٔ صدا-بدون-تصویر اسنوا می‌نویسد تیکان وظیفهٔ انتقال تصویر از مین به پنل را دارد و خرابی‌اش تصویر را سرمه‌ای یا خط‌خطی می‌کند. طبق جدول هزینهٔ مجاز سیما، تعمیر برد T-CON تلویزیون اسنوا حدود ۱٬۵۰۰٬۰۰۰ تا ۳٬۵۰۰٬۰۰۰ تومان است (تقریبی). زودکمک تهران تعمیر تیکان را با «تشخیص روی برد و تعویض قطعات معیوب» ارائه می‌کند.
۲. علائم مشاهده‌ای (Symptoms)
- تصویر سرمه‌ای/منفی یا خط‌خطی با بک‌لایت روشن (مجاز سیما).
- خطوط عمودی/افقی ثابت که با تغییر ورودی و کانال عوض نمی‌شوند (رایت‌تی‌وی).
- سایه، دوبله‌شدن یا ghost روی تصویر (آی‌پی امداد) — قیاس با سایه و پس‌ماند تصویر روی پنل (Image Retention / Ghost).
- صفحه کاملاً سیاه با صدای سالم و تست فلش‌لایت مثبت (تصویر محو دیده می‌شود).
- شروع تدریجی: اول پرش/سایه، بعد بدتر شدن با گرم شدن دستگاه.
۳. عیب‌یابی گام‌به‌گام (Diagnostic Flow)
- گام: تست فلش‌لایت و منو — تصویر محو زیر نور = پنل تصویر را نشان می‌دهد و فقط نور نداریم → مسیر بک‌لایت (تلویزیون روشن است و صدا دارد ولی تصویر ندارد (خرابی بک‌لایت))؛ تصویر واضح ولی بی‌رنگ/نگاتیو/خط‌دار → تیکان.
- گام: حذف کابل — کانکتور LVDS/eDP دو سر را تمیز و بازجا کنید؛ نتیجه ندهد ادامه دهید.
- گام: ولتاژهای ورودی تیکان (تکنسین) — وجود و مقدار ولتاژهای 5V/3.3V و گیت (VGH/VGL/VCOM در اسکی‌ماتیک همان برد) را چک کنید؛ نبود یکی → DC-DC روی تیکان یا پاور (روش ولتاژگیری آپارات 8vlWL).
- گام: بازرسی چشمی/ترمال — قهوه‌شدگی اطراف ICها، خازن نشتی؛ لمس هیت‌سینک‌ها (با احتیاط) — IC خیلی داغ = معیوب (راهنمای رایت‌تی‌وی).
- گام: تست تقاطعی — T-CON سالم هم‌مدل وصل کنید: تصویر درست شد → برد؛ ماند → پنل/COF (شکستگی و ضربه‌خوردگی پنل (اقتصاد تعویض پنل)).
جدول تست‌های اهم‌متر و ولتاژ (Multimeter)
| نقطهٔ تست / قطعه | مقدار سالم | واحد | در صورت انحراف | منبع |
|---|---|---|---|---|
| ورودی 5V/3.3V تیکان از پاور/مین | طبق اسکی‌ماتیک همان برد | VDC | نبود → پاور/مین‌برد؛ نبود یک ریل خاص → DC-DC تیکان | آپارات ولتاژگیری T-Con؛ رایت‌تی‌وی — اعداد مدل‌محور (کم‌مستند) |
| فیوزهای کوچک روی تیکان | continuity نزدیک صفر | Ω | قطعی → علت (اتصال کوتاه IC گیت) را قبل از جایگزینی پیدا کنید | آی‌پی امداد/روش عمومی |
| خروجی DC-DCهای گیت (VGH/VGL) | مقادیر اسکی‌ماتیک | VDC | انحراف → تعویض IC/خازن همان ریل | رایت‌تی‌وی |
۴. دلایل ریشه‌ای و راه‌حل‌ها
| # | دلیل احتمالی | احتمال شیوع | راه‌حل | قطعه موردنیاز |
|---|---|---|---|---|
| ۱ | خرابی DC-DC/خازن‌های روی تیکان (نوسان برق، حرارت) | زیاد | تعمیر قطعه‌ای — اجرت در محدودهٔ تعمیر T-CON مجاز سیما (تقریبی) | قطعات SMD |
| ۲ | سوختن IC گیت‌درایور (خط/ستون معیوب) | متوسط | تعویض IC با دستگاه یا تعویض برد | T-CON board |
| ۳ | اکسید/لقی کانکتور فلت | متوسط | تمیزکاری و بازجا | — |
| ۴ | آب‌خوردگی پایین پنل و فلت‌ها (تمیزکاری با اسپری) | متوسط | تعمیر فلت/پنل؛ ۴۸ ساعت خاموش (مجاز سیما) | فلت |
| ۵ | خرابی خروجی LVDS مین‌برد | کم | تست تقاطعی → تعمیر main board | main board |
۵. دستورالعمل تعویض قطعه (Repair Procedure)
- تلویزیون را از برق بکشید و حداقل ۱۰ دقیقه صبر کنید.
- قاب پشت را باز کنید؛ T-CON معمولاً پشت شیلد فلزی بالای پنل یا کنار برد اصلی است.
- فلت‌های شیشه‌ای (COF روی لبهٔ پنل) را عمود و آرام آزاد کنید؛ هرگز نکشانید و تا نکنید.
- برد معیوب را با پارت‌نامبر روی برچسب خودش جایگزین کنید — حتی تفاوت یک پسوند در شمارهٔ تیکان می‌تواند ترتیب فلت‌ها را عوض کند (شماره نسازید؛ از قطعهٔ معیوب/کاتالوگ بخوانید).
- در تعمیر قطعه‌ای: فیوز/خازن/IC سوخته را با همان مشخصه تعویض و علت (نوسان/حرارت) را رفع کنید.
- قبل از بستن کامل: تست تصویر با تست‌پترن رنگ و خطوط، ۱۵ دقیقه صبر برای پایداری حرارتی.
۶. قطعات یدکی مرتبط
| نام قطعه (EN) | کد مرجع / Part Number | توضیح |
|---|---|---|
| T-CON board | شماره فنی از روی قطعهٔ معیوب/کاتالوگ مدل | در مدل‌های جدیدتر روی برد مین ادغام شده (کم‌مستند برای اسنوا) |
| LVDS/eDP cable | شماره فنی از روی قطعهٔ معیوب | ارزان و گاهی مقصر |
| DC-DC/Gate driver IC | شمارهٔ چاپی روی IC | فقط تعمیرکار SMD |
هیچ شماره فنی ساخته‌شده‌ای در این جدول نوشته نشود؛ اگر منبع معتبری شماره نداده، همان جملهٔ «از روی قطعهٔ معیوب یا کاتالوگ مدل استخراج کنید» کافی است.
۷. تنظیمات و ریست پس از تعمیر
- بعد از تعویض تیکان، اگر رنگ/کنتراست کمی جابه‌جا بود Reset Picture Settings کافی است؛ تنظیم VCOM تنها با اسکی‌ماتیک مرجع و توسط همان تعمیرکار.
- در مدل‌های اندروید، بعد از تعمیر سخت‌افزار یک Power-cycle کامل و سپس تست HDR/motion انجام شود.
- هیچ ریست نرم‌افزاری خرابی تیکان را رفع نمی‌کند (آی‌پی امداد) — وقت روی Factory Reset تلف نکنید.
۸. نکات ایمنی
- ولتاژهای گیت روی فلت‌های شیشه حتی پس از خاموش‌شدن برای مدتی زنده‌اند؛ طبق روش ولتاژگیری با دستگاه روشن فقط تکنسین کار کند.
- خازن‌های پاور؛ شبکهٔ ایران ۲۲۰–۲۴۰ VAC (منابع آمریکایی ۱۲۰ VAC).
- شکستن لبهٔ شیشهٔ پنل هنگام جداکردن فلت‌ها رایج‌ترین حادثهٔ این تعمیر است.
۹. پیشگیری
- محافظ برق (نوسان، علت اول خرابی DC-DCها در راهنمای رایت‌تی‌وی/مجاز سیما).
- تهویهٔ مناسب پشت T-CON؛ مسدود نکردن شیلد و دریچه‌ها.
- تمیزکاری بدون اسپری مستقیم لبهٔ پایین پنل.
۱۰. خطاهای رایج تعمیرکار
- اعلام «پنل سوخته» بدون تست تقاطعی T-CON — تفاضل هزینه بسیار بزرگ است.
- دست‌کاری پتانسیومتر VCOM بدون مستند و عکس‌برداری از حالت اولیه.
- تعویض برد تیکان بدون بررسی اول کابل LVDS و کانکتورها.
- جا زدن فلت با زاویه → اتصال کوتاه پدها و سوختن مجدد IC نو.
۱۱. ایرادهای مرتبط
- خطوط عمودی و افقی روی تصویر
- تصویر تیره، نیم‌سرویس صفحه یا لکه‌های تاریک (بک‌لایت LED)
- رنگ‌پریدگی، اشباع نادرست و تصویر نگاتیو
- شکستگی و ضربه‌خوردگی پنل (اقتصاد تعویض پنل)
- خرابی برد پاور و خازن‌های بادکرده
- خرابی مین‌برد (Main / MB)
۱۲. منابع (Sources)
- برد تیکان تلویزیون چیست؟ علت و علائم خرابی — آی‌پی امداد — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
- تشخیص خرابی برد تیکان؛ راهنمای کامل — رایت‌تی‌وی — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
- تعمیر برد تیکان تلویزیون — زودکمک تهران — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
- چرا تلویزیون اسنوا صدا دارد ولی تصویر ندارد؟ (خرابی برد تیکان) — مجاز سیما — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
- تعمیر تلویزیون اسنوا در تهران؛ جدول هزینه‌ها — مجاز سیما — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
- آموزش تعمیر برد تیکان تا مراحل جزئیاتی — آپارات (ویدیو) — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴