معادل انگلیسی: Screen Flicker / Image Jumping سطح دشواری تعمیر: ★★☆☆☆ (اکثراً تنظیماتی/کابل؛ سخت‌افزاری = تکنسین)
۱. خلاصه
سونی دو مقالۀ رسمی در این زمینه دارد: «Flickering, flashing, or blinking picture noise» (00114142) که علت‌های سیگنال/تنظیمات را پوشش می‌دهد، و «The screen flickers when the brightness changes rapidly» (00273848) که پرشدن تدریجی نور در صحنه‌های تاریک را رفتار طبیعی PWM/local dimming می‌داند. در جوامع کاربری (Reddit r/sony) بخش عمده فلیکرهای BRAVIAهای نو به منبع سیگنالی/HDCP و کابل HDMI برمی‌گردد و با تعویض کابل یا پورت حل می‌شود؛ فلیکر مستقل از محتوا (روی OSD هم) → T-CON/bypass driver. برای سونی‌های قدیمی CCFL/اوایل LED، inverter ضعیف‌شده علت کلاسیک پرش نور بوده است.
۲. علائم مشاهده‌ای (Symptoms)
- سوسو/پریدن منظم نور کل صفحه (مخصوصاً در صحنه‌های تاریک).
- پرش تصویر به سیاهی برای کسری ثانیه هنگام تغییر صحنه/رزولوشن.
- «لرزش» یا جابه‌جایی عمودی تصویر (rolling) — شک به زمین/تغذیه.
- فقط روی یک دستگاه (رسوریور/کنسول) یا یک کانال.
- OSD و منوی تلویزیون هم می‌لرزد → سخت‌افزار داخلی.
- فلیکر فقط هنگام کم/زیادشدن تدریجی نور → رفتار طبیعی dimming (مقالۀ رسمی 00273848).
۳. عیب‌یابی گام‌به‌گام (Diagnostic Flow)
- گام: تفکیک منبع — تلویزیون را روی تصویر داخلی/منوی خود بگذارید. فلیکر ناپدید شد → مشکل از دستگاه جانبی/رزولوشن-ریت نامناسب (تنظیم خروجی 4K60 روی منبع، فعال/غیرفعالکردن «Signal Format: Enhanced format» طبق راهنمای HDMI سونی 00281502).
- گام: کابل و پورت — کابل HDMI را با نمونه‌ی Certified تعویض و پورت دیگر را امتحان کنید (راهنمای 00114142؛ تجربه‌های Reddit همین مسیر را موفق گزارش کرده‌اند).
- گام: تنظیمات تصویر — Motion (X-Motion Clarity/Pulse Monitoring)، Live Colour، Advanced Contrast Enhancer و Eco/Light Sensor را خاموش‌روشن کنید؛ PWM در کم‌نورترین backlight بدترین است → Backlight را کمی بالا ببرید.
- گام: حذف نویز برق — دستگاه را با پریز دیگر/بدون سه‌راهی تست کنید؛ هم‌زمین نبودن ریسر با تلویزیون (line-flicker) را با جداکردن آنتن RF بررسی کنید (تیونر، آنتن و گیرندهٔ دیجیتال (DVB-T2) — کانال پیدا نمی‌شود).
- گام: تست سخت‌افزار (تکنسین) — فلیکر روی OSD/all-white test: بازرسی ولتاژهای T-CON، کانکتور LVDS، و در مدل‌های LED، ripple خروجی backlight driver؛ خازن‌های بادکرده در مسیر 12V/5V پاور علت شایع پرش نورند (خرابی برد پاور و خازن‌های بادکرده).
جدول تست‌های اهم‌متر و ولتاژ (Multimeter)
| نقطهٔ تست / قطعه | مقدار سالم | واحد | در صورت انحراف | منبع |
|---|---|---|---|---|
| 12V/5V تغذیه T-CON و main (DC دقیق) | ثابت بدون ripple زیاد | VDC | ripple/افت → خازن‌های پاور | روش عمومی + Badcaps (کم‌مستند عدد) |
| سیگنال BLU-dim/PWM از main به driver | پالس منظم | — | بی‌نظم → firmware/main board | روش عمومی |
| کانکتور LVDS pins | continuity کامل | Ω | شل/اکسید → reseat | iFixit/عمومی |
۴. دلایل ریشه‌ای و راه‌حل‌ها
| # | دلیل احتمالی | احتمال شیوع | راه‌حل | قطعه موردنیاز |
|---|---|---|---|---|
| ۱ | کابل/پورت HDMI و تطبیق HDCP/رزولوشن | زیاد | کابل Certified، Signal Format متناسب | HDMI cable |
| ۲ | تنظیمات Motion/Eco و PWM در نور کم | زیاد | اصلاح تنظیمات | — |
| ۳ | نویز برق/اتصال‌زمین منبع خارجی | متوسط | پریز/اترینگ مجزا، ترانس ایزوله | — |
| ۴ | خازن‌های پاور/ripple در backlight driver | متوسط | تعمیر power board | power board/caps |
| ۵ | T-CON/main board | کم | خرابی برد T-CON، خرابی مین‌برد (Main / MB) | board |
۵. دستورالعمل تعویض قطعه (Repair Procedure)
- تلویزیون را از برق بکشید و حداقل ۱۰ دقیقه صبر کنید تا خازن‌های برد پاور دشارژ شوند.
- اگر نتیجه به backlight driver/پاور رسید: A-number برد را از برچسب بخوانید؛ تعویض/ترمیم خازن با همان ولتاژ و دماکلاس.
- اگر T-CON مشکوک است: فلت LVDS را reseat و سپس با برد سالم تست کنید (خرابی برد T-CON).
- شماره فنی قطعهٔ جایگزین را از روی برچسب قطعهٔ معیوب یا کاتالوگ همان مدل استخراج کنید.
- پس از تعمیر، ۳۰ دقیقه پخش ویدئوی تاریک+روشن برای تأیید حذف پرش.
۶. قطعات یدکی مرتبط
| نام قطعه (EN) | کد مرجع / Part Number | توضیح |
|---|---|---|
| HDMI cable (certified) | استاندارد High Speed/Ultra High Speed | ارزان‌ترین «قطعه یدکی» |
| Power board / LED driver | شماره فنی از روی قطعهٔ معیوب/کاتالوگ مدل | ripple و پرش نور |
| T-CON board | شماره فنی از روی قطعهٔ معیوب/کاتالوگ مدل | پرش تصویر مستقل از نور |
| Main board | شماره فنی از روی قطعهٔ معیوب/کاتالوگ مدل | خطای پالس dimming |
هیچ شماره فنی ساخته‌شده‌ای در این جدول نوشته نشود؛ اگر منبع معتبری شماره نداده، همان جملهٔ «از روی قطعهٔ معیوب یا کاتالوگ مدل استخراج کنید» کافی است.
۷. تنظیمات و ریست پس از تعمیر
- Settings → Picture → Advanced Settings: Motion/Contrast Enhancer را از نو تنظیم کنید.
- در مدل‌های Android TV/Google TV: Software Update تا آخرین نسخه (راهنمای سونی 00028577).
- در صورت تعویض main board: ریست تنظیمات تصویر و کالیبره مجدد با pattern.
۸. نکات ایمنی
- خازن‌های پاور حتی پس از قطع برق شارژ خطرناک دارند.
- کار روی ولتاژ زنده (ایران ۲۲۰–۲۴۰ VAC؛ منابع آمریکایی ۱۲۰ VAC مبنا) فقط تکنسین مجاز.
- پنل را بدون نیاز باز نکنید؛ بیشتر فلیکرها بدون بازکردن پنل حل می‌شوند.
۹. پیشگیری
- کابل HDMI کوتاه و استاندارد؛ از کابل‌های بی‌نام طولانی پرهیز کنید.
- محافظ برق با فیلتر نویز.
- Backlight را روی حداقل نگه ندارید (PWM در کم‌نورترین حالت بیشترین پرش را دارد).
۱۰. خطاهای رایج تعمیرکار
- تعویض برد بدون گام‌های صفر (کابل/منبع/تنظیمات)؛ در Reddit r/sony بیشتر موارد با کابل حل شده است.
- اشتباه‌گرفتن رفتار طبیعی PWM/local dimming (مقالۀ رسمی 00273848) با خرابی و هزینه‌تراشی.
- بی‌توجهی به «فقط روی یک input» و رفتن سراغ T-CON درحالی‌که منبع خارجی است.
- جاانداختن ناکامل کانکتور LVDS بعد از سرویس → فلیکر متناوب.
۱۱. ایرادهای مرتبط
- خطوط عمودی و افقی روی تصویر
- لکهٔ روشن، ابرشدگی (clouding) و نشت نور (backlight bleed)
- خرابی برد T-CON
- خرابی برد پاور و خازن‌های بادکرده
- پورت‌های HDMI و «سیگنال نیست»
۱۲. منابع (Sources)
- Flickering, flashing, or blinking picture noise occurs in the displayed picture — Sony UK Support — مشاهده در نتایج جست‌وجو — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
- The screen flickers when the brightness changes rapidly — Sony Support — مشاهده در نتایج جست‌وجو — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
- How to Fix Sony TV Screen Flickering issue — Reddit r/sony — مشاهده در نتایج جست‌وجو — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
- Sony TV Screen Flickering Fix | 5 Easy Solutions — YouTube — مشاهده در نتایج جست‌وجو — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
- HDMI tips and troubleshooting — Sony Support — مشاهده در نتایج جست‌وجو — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴