معادل انگلیسی: Bright Spots, Clouding & Backlight Bleed سطح دشواری تعمیر: ★★★☆☆ (بیشتر تمیزکاری/تنظیم؛ گاهی تعویض لایه‌ها)
۱. خلاصه
نقص‌های نوریِ «زیبایی‌محور» ولی آزاردهنده: هالهٔ روشن در گوشه‌ها (bleed)، ابرهای رمخی روی زمینه خاکستری (clouding)، و نقطهٔ روشنِ لنزِ جابه‌جاشده یا LED رو به خاموشی. راهنمای رسمی سونی برای «screen or picture issues» (مقاله 00200749 در sony-asia و 00032635 برای خطوط/تارکی) مسیر عیب‌یابی کاربری را می‌دهد. در عمل تعمیرگاهی ایران (دیجیاتو/مراکز تعمیر سونی) دو علت غالب گزارش می‌شود: آلودگی/جابه‌جایی لایه‌های نوری (خصوصاً بعد از تعمیر بک‌لایت یا ضربه) و فشار قاب به پنل. نقطهٔ روشن تک‌نقطه‌ای (bright spot/mushroom) علامت جدا‌شدن لنز LED سوخته از بازتابنده است.
۲. علائم مشاهده‌ای (Symptoms)
- روی تصویر خاکستری کم‌نور، ابر/راه‌راه روشن در گوشه‌ها یا لبه‌ها.
- سیاهی صحنه‌های تیره در اتاق تاریک «خاکستری» به نظر می‌رسد (edge-lit ذاتی).
- یک یا چند نقطهٔ روشن مشخص (اندازه نخود تا سکه) روی زمینه تیره.
- نوار روشن عمودی/افقی نزدیک لبهٔ پایین.
- شرایط بروز: فقط در صحنه تاریک/شب؛ روی محتوای پرنور دیده نمی‌شود.
- شروع پس از جابه‌جایی، تمیزکاری با فشار انگشت، یا تعمیر قبلی.
۳. عیب‌یابی گام‌به‌گام (Diagnostic Flow)
- گام: الگوی تست — تصویر ۱۰٪ خاکستری و all-black در اتاق تاریک نمایش دهید؛ نقشهٔ نقص را ترسیم کنید (لبه‌ای ← bleed؛ پخش ← clouding؛ نقطه‌ای ← لنز/LED).
- گام: تست فشار قاب — با انگشت، حاشیهٔ قاب پشت/پیچ‌ها را خیلی ملایم فشار/شل کنید؛ اگر هاله تغییر کرد → فشار مکانیکی قاب (تنظیم پیچ، یک لایه فوم). در سونی لبه‌های پایین/گوشه‌ها حساس‌اند.
- گام: حذف علت نرم‌افزاری — Advanced Contrast Enhancer/Backlight Dimming/Light Sensor را خاموش کنید؛ برخی «تپش نور» با تنظیمات اشتباه می‌شود (پرش، لرزش و فلیکر تصویر).
- گام: بازرسی داخلی (تکنسین) — بازکردن پنل: ورق‌های diffuser/reflector را از نظر چربی انگشت، گردوخاک، رطوبت و تاب‌خوردگی بررسی کنید؛ تعویض/شستن ورق (با دستکش و آب مقطر در صورت اجازهٔ جنس) یا تعویض sheet معیوب.
- گام: نقطهٔ روشن — اگر نقطهٔ ستاره‌ای دارید: LED زیرین همان نقطه سوخته/لنز جداشده است؛ تعویض نوار آن ردیف (تلویزیون روشن است و صدا دارد ولی تصویر ندارد (خرابی بک‌لایت)، تصویر تیره، نیمهٔ تاریک صفحه یا لکه‌های تاریک (بک‌لایت LED))؛ اگر LED هنوز روشن ولی بدون لنز است، در کارگاه بازتثبیت لنز ممکن است — کم‌مستند.
جدول تست‌های اهم‌متر و ولتاژ (Multimeter)
| نقطهٔ تست / قطعه | مقدار سالم | واحد | در صورت انحراف | منبع |
|---|---|---|---|---|
| (ایراد عمدتاً اپتیکال/مکانیکی است؛ تست الکتریکی محدود) | — | — | — | — |
| ولتاژ گروه LED زیر نقطهٔ روشن | مشابه سایر گروه‌ها | VDC | اختلاف → نوار آن ردیف رو به پایان | روش عمومی (کم‌مستند) |
۴. دلایل ریشه‌ای و راه‌حل‌ها
| # | دلیل احتمالی | احتمال شیوع | راه‌حل | قطعه موردنیاز |
|---|---|---|---|---|
| ۱ | آلودگی/جابه‌جایی لایه‌های diffuser-reflector | زیاد | تمیزکاری/تعویض sheet | diffuser/reflector sheet |
| ۲ | فشار قاب/پیچ روی لبهٔ پنل | زیاد | تنظیم فشار، فوم spacer | — |
| ۳ | سوختن/بدشکل‌شدن LED + جدا شدن لنز | متوسط | تعویض ست نوارها | backlight LED strips |
| ۴ | ذات پنل edge-lit (bleed خفیف دوطرفه) | زیاد (طراحی) | مدیریت نور محیط، Motion/Ambient light off | — |
| ۵ | رطوبت/ماتی‌شدگی ورق‌ها بعد از حمل در سرد→گرم | کم | خشک‌سازی/تعویض | sheets |
۵. دستورالعمل تعویض قطعه (Repair Procedure)
- تلویزیون را از برق بکشید و حداقل ۱۰ دقیقه صبر کنید.
- دستگاه صفحه‌رو‌به‌پایین روی سطح نرم؛ بازکردن قاب پشت و سپس پنل با چسب مکنده (مرحلۀ پرخطر).
- لایه‌ها را یکی‌یکی با عکس‌برداری خارج کنید؛ جهت/بالای هر sheet را علامت بزنید (جابجایی ورق‌ها خودش clouding می‌سازد).
- آلودگی را با هوای فشرده بدون رطوبت/پارچه میکروفایبر بگیرید؛ sheet خط‌وخش‌دار تعویض شود (شماره فنی از کاتالوگ همان مدل).
- در صورت نیاز به تعویض نوار LED، طبق برگه ۰۲ عمل کنید؛ بستن با ترتیب معکوس و بدون سفت‌کردن بیش‌ازحد پیچ‌های لبه.
۶. قطعات یدکی مرتبط
| نام قطعه (EN) | کد مرجع / Part Number | توضیح |
|---|---|---|
| Diffuser sheet set | شماره فنی از روی قطعهٔ معیوب/کاتالوگ مدل | حساس به ترتیب و جهت |
| Reflector sheet | شماره فنی از روی قطعهٔ معیوب/کاتالوگ مدل | زیر LEDها |
| Backlight LED strip set | شماره فنی از روی نوار معیوب | اگر علت نقطهٔ روشن، LED سوخته است |
| Foam spacer/pad | برش محلی | رفع فشار قاب |
هیچ شماره فنی ساخته‌شده‌ای در این جدول نوشته نشود؛ اگر منبع معتبری شماره نداده، همان جملهٔ «از روی قطعهٔ معیوب یا کاتالوگ مدل استخراج کنید» کافی است.
۷. تنظیمات و ریست پس از تعمیر
- پس از بستن، ۲۴ ساعت صبر کنید تا رطوبت‌گیری/تنش مکانیکی settle شود، سپس با الگوی خاکستری ارزیابی کنید.
- Brightness/Backlight را به سطح منطقی (نه حداکثر) برگردانید؛ کنتراست داینامیک و local dimming (در مدل‌های full-array: Auto Dimming) را تنظیم مجدد کنید.
- ریست کامل نیاز ندارد.
۸. نکات ایمنی
- بازکردن پنل سونی ریسک ترک دارد؛ فقط تکنسین (شکستگی و ضربه‌خوردگی پنل (اقتصاد تعویض پنل)).
- خازن‌های پاور پس از قطع برق خطرناک‌اند؛ شبکهٔ ایران ۲۲۰–۲۴۰ VAC (منابع آمریکایی ۱۲۰ VAC مبنا).
- لمس مستقیم ورق‌های نوری با دست چرب = تکرار ایراد.
۹. پیشگیری
- تمیزکردن صفحه با اسپری مخصوص و بدون فشار به گوشه‌ها.
- نصب دور از رطوبت (آشپزخانه/موتورخانه) و تابش مستقیم آفتاب.
- حمل‌ونقل عمودی و بستۀ قاب‌محیط.
۱۰. خطاهای رایج تعمیرکار
- اعلام «خرابی پنل» برای bleed خفیف لبه‌ای که در همه edge-litها هست؛ توجیه مشتری کافی است.
- جابه‌جا یا وارونه بستن sheetها بعد از تعمیر → ابر جدید بدتر از قبل.
- عوض‌کردن کل برد/پنل برای یک نقطهٔ روشن که با تعویض یک نوار LED حل می‌شود.
- فراموشی تنظیم مجدد local dimming و شکایت «تپش نور» بعد از سرویس (پرش، لرزش و فلیکر تصویر).
۱۱. ایرادهای مرتبط
- تلویزیون روشن است و صدا دارد ولی تصویر ندارد (خرابی بک‌لایت)
- تصویر تیره، نیمهٔ تاریک صفحه یا لکه‌های تاریک (بک‌لایت LED)
- پرش، لرزش و فلیکر تصویر
- شکستگی و ضربه‌خوردگی پنل (اقتصاد تعویض پنل)
۱۲. منابع (Sources)
- My TV has lines on the screen, blurred picture, double image — Sony Support — مشاهده در نتایج جست‌وجو — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
- My TV is experiencing screen or picture issues — Sony Asia Support — مشاهده در نتایج جست‌وجو — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
- How to Fix a Dark or Partially Lit TV Screen — YouTube — مشاهده در نتایج جست‌وجو — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
- راهنمای جامع تعمیر تلویزیون سونی: از مشکلات رایج تا هزینه‌ها — دیجیاتو — مشاهده در نتایج جست‌وجو — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
- هزینه تعمیر بک لایت تلویزیون — مجاز سیما — عنوان صفحه مخصوص سامسونگ است؛ ارقام به‌عنوان مرجع عمومی بازار ایران — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴