معادل انگلیسی: Screen Flicker / Image Jumping سطح دشواری تعمیر: ★★☆☆☆ (تا قبل از بازکردن دستگاه) / ★★★★☆ (مسیر برد)
۱. خلاصه
«پرش تصویر» و قطع‌ووصل شدن تصویر از شکایت‌های شناخته‌شدهٔ ایکس‌ویژن است؛ مجازسیما و جاویدالکترونیک صفحهٔ اختصاصی «علت پرش تصویر تلویزیون ایکس ویژن» دارند و کم‌سرویس هم «قطع و وصل شدن تصویر» را پوشش می‌دهد. منابع فارسی، علل را به سه دسته تقسیم می‌کنند: سیگنال و کابل/منبع ورودی، تنظیمات/نرم‌افزار، و سخت‌افزار (T-CON، کانکتورها، بک‌لایت/PWM، برد پاور). تشخیص تمایز «فلیکر نور» از «پرش تصویر» جهت عیب‌یابی را تعیین می‌کند.
۲. علائم مشاهده‌ای (Symptoms)
- چشمک‌زدن کل تصویر (نور کم‌وزیاد می‌شود) — معمولاً هماهنگ با صحنه‌های تاریک → PWM/driver بک‌لایت.
- پرش عمودی/افقی تصویر، جداشدن فریم‌ها (tearing) یا «خط افقی در حال حرکت» → T-CON/LVDS.
- سیاه‌شدن یک‌لحظه‌ای و بازگشت فقط روی یک ورودی خاص (مثلاً فقط HDMI1) → کابل/منبع.
- فلیکر فقط در اپ‌های استریم Android TV → نرم‌افزار/رزولوشن-ریت.
- بدتر شدن با گرم شدن دستگاه → قطعهٔ در آستانهٔ خرابی (شایع: خازن/کانکتور).
۳. عیب‌یابی گام‌به‌گام (Diagnostic Flow)
- گام: منبع را عوض کنید — روی کانال آنتن/منوی داخلی هم فلیکر دارد؟ اگر فقط روی یکی از دستگاه‌ها (رسیور/لپ‌تاپ) است: کابل HDMI، پورت یا خروجی آن دستگاه؛ کابل را با نمونهٔ مطمئن و کوتاه تعویض کنید.
- گام: Resolution/Refresh منبع را پایین بیاورید — لپ‌تاپ/کنسول را روی 1080p60 بگذارید؛ در ایکس‌ویژن گزارش‌های کاربری (پیشرانس) محدودیت/تاخیر تشخیص HDMI در فریمور ذکر شده — تنظیم دستی نسخهٔ HDMI در منوی ورودی کمک می‌کند.
- گام: حذف تنظیمات تصویر — Motion smoothing / Digital clean view / Eco sensor را خاموش کنید؛ فلیکر «نرم‌افزاری» اغلب همین‌جاست.
- گام: تست کانکتور (تکنسین) — قاب باز، LVDS/DSFB و سوکت‌های T-CON با استیک تمیز و مجدداً جا زده می‌شوند (بیس‌تی‌وی‌سرویس/تی‌وی‌مارستان شل‌بودن کانکتورها را علت شایع می‌دانند).
- گام: تفکیک نور از تصویر — اگر تصویر پایدار ولی نور چشمک می‌زند: مسیر driver/برق؛ اگر خود تصویر جابه‌جا/تکه می‌شود: مسیر T-CON → خرابی برد T-CON. تست ولتاژ خازن‌ها و رگولاتورها طبق روش عمومی تعمیرات (کم‌مستند برای مدل خاص).
جدول تست‌های اهم‌متر و ولتاژ (Multimeter)
| نقطهٔ تست / قطعه | مقدار سالم | واحد | در صورت انحراف | منبع |
|---|---|---|---|---|
| ولتاژهای ۵/۱۲V مصرفی T-CON | پایدار بدون ripple محسوس روی tester | VDC | نوسان → خازن/رگولاتور پاور | mojazsima.ir (روش عمومی) |
| سیگنال BLU-ON/PWM روشن | سطح منطقی ثابت طبق سیلک برد | VDC | پرش → محافظ بک‌لایت در آستانه | کم‌مستند برای ایکس‌ویژن |
| کانکتور LVDS پین‌به‌پین | continuity سالم، بدون زنگزدگی | Ω | تمیز/تعویض ribbon | basetvservice.com |
۴. دلایل ریشه‌ای و راه‌حل‌ها
| # | دلیل احتمالی | احتمال شیوع | راه‌حل | قطعه موردنیاز |
|---|---|---|---|---|
| ۱ | کابل/منبع HDMI بی‌کیفیت یا ناسازگار | زیاد | تعویض کابل، تغییر پورت، تنظیم ریت/رزولوشن | — |
| ۲ | باگ فریمور/اپ Android TV | متوسط | آپدیت، حذف اپ، Factory reset | — |
| ۳ | شلی/آلودگی کانکتور داخلی | متوسط | تمیزکاری و جاانداختن | — |
| ۴ | خازن/رگولاتور ضعیف در برد پاور (PWM ناپایدار) | متوسط | تعمیر برد پاور | power board |
| ۵ | خرابی T-CON/مسیر LVDS | کم تا متوسط (بسته به عمر) | تعمیر/تعویض | T-CON board |
۵. دستورالعمل تعویض قطعه (Repair Procedure)
- از برق بکشید و ۱۰ دقیقه صبر کنید.
- قاب پشت را باز و همهٔ کانکتورهای ویدیو (LVDS از مین‌برد به T-CON، ribbonهای پنل) را جدا-تمیز-جا بزنید؛ قبل از هر تعویضی، همین یک کار نیمی از موارد را حل می‌کند.
- اگر فلیکر نوری است: کانکتور رشته‌های بک‌لایت و خروجی BLU را چک کنید.
- در تداوم مشکل: با مولتی‌متر استتاب ولتاژهای T-CON زیر بار ۳۰ دقیقه‌ای بسنجید؛ انحراف → برد پاور (قبل T-CON).
- قطعهٔ معیوب فقط با همان شماره فنی چاپی تعویض شود؛ بردهای ایکس‌ویژن در فروشگاه‌های قطعات (boardshop، آریا‌تی‌وی) موجود است.
- پس از بستن، تست با هر دو نوع منبع (کانال + HDMI) انجام شود.
۶. قطعات یدکی مرتبط
| نام قطعه (EN) | کد مرجع / Part Number | توضیح |
|---|---|---|
| Ribbon LVDS/DSFB | شماره فنی از روی قطعهٔ معیوب | ارزان‌ترین سخت‌افزار ممکن |
| T-CON board | شماره فنی از روی قطعهٔ معیوب | وابسته به پنل |
| Power board | شماره فنی از روی قطعهٔ معیوب | اگر ripple ولتاژ دارد |
| کابل HDMI پریمیوم | — | اول از همهٔ تعویض‌ها |
هیچ شماره فنی ساخته‌شده‌ای در این جدول نوشته نشود؛ اگر منبع معتبری شماره نداده، همان جملهٔ «از روی قطعهٔ معیوب یا کاتالوگ مدل استخراج کنید» کافی است.
۷. تنظیمات و ریست پس از تعمیر
- Motion/نرخ نوسازی منوی تصویر را به حالت استاندارد برگردانید.
- در Android TV: Settings → About → System update را چک کنید.
- در صورت تداوم فلیکر نرم‌افزاری: Factory Reset (روش‌های چهارگانهٔ ریست ایکس‌ویژن در راهنمای آچاره/سرویس IR).
۸. نکات ایمنی
- کار با قاب باز روی ولتاژ زنده فقط تکنسین؛ شبکهٔ ایران ۲۲۰–۲۴۰ VAC (منابع آمریکایی ۱۲۰ VAC مبنا دارند).
- خازن‌های پاور دشارژ نشده خطرناک‌اند؛ ۱۰ دقیقه صبر + دشارژ مقاومتی.
- کانکتورهای FPC پنل را با ناخن/ابزار تیز باز نکنید.
۹. پیشگیری
- کابل HDMI با گواهی و طول مناسب؛ کابل بلند بی‌کیفیت منبع فلیکر است.
- جدا کردن دوشاخه در طوفان؛ نوسان برق قاتل خازن‌ها و درایورهاست.
- به‌روزرسانی منظم فریمور.
۱۰. خطاهای رایج تعمیرکار
- شروع از تعویض T-CON درحالی‌که کابل HDMI بود.
- ندیدن فلیکر PWM در صحنه‌های تاریک و «سالم» اعلام‌کردن دستگاه.
- تمیز نکردن سوکت‌ها هنگام تعمیر و برگشت پرش با اولین جابه‌جایی تلویزیون.
- اشتباه‌گرفتن tearing فریم‌ریت منبع (کنسول) با خرابی پنل.
۱۱. ایرادهای مرتبط
- خطوط عمودی و افقی روی تصویر
- تصویر تیره، نیمهٔ تاریک صفحه یا لکه‌های تاریک (بک‌لایت LED)
- خرابی برد T-CON
- خرابی برد پاور و خازن‌های بادکرده
- پورت‌های HDMI و «سیگنال نیست»
- هنگ و کندی سیستم‌عامل، آپدیت نرم‌افزار، ریست کارخانه
۱۲. منابع (Sources)
- دلایل پرش تصویر تلویزیون ایکس ویژن و روش‌های رفع آن — مجازسیما — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
- علت پرش تصویر تلویزیون ایکس ویژن — جاوید الکترونیک — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
- قطع و وصل شدن تصویر تلویزیون ایکس ویژن — کم‌سرویس — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
- خراب شدن تلویزیون ایکس ویژن — ۳سوت — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
- لرزش و پرش تلویزیون به چه علت است؟ — تی‌وی مارستان — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
یادداشت هزینه (تقریبی)
- عدد مستقل برای «فلیکر» مستند نشد؛ هزینه در قالب همان بردهاست: T-CON حدود ۹۰۰٬۰۰۰ تا ۳٬۵۰۰٬۰۰۰ و برد پاور حدود ۴۵۰٬۰۰۰ تا ۱٬۶۰۰٬۰۰۰ تومان طبق جدول مجازسیما (تقریبی).