معادل انگلیسی: Power Supply Board / Capacitor Failure سطح دشواری تعمیر: ★★★★☆ (ولتاژ زنده و خازن‌های پرشارژ؛ کار تکنسین)
۱. خلاصه
برد پاور، منبع تمام بردها (استندبای ۵V، ۱۲/۲۴V، BLU برای بک‌لایت) است و ستون فقرات شکایت‌های «روشن نمی‌شود»، «چشمک استندبای»، «خاموش‌شدن خودکار» و «نصف‌روشن» می‌باشد. خودِ سایت رسمی ایکس‌ویژن راهنمای «رفع مشکلات پاور تلویزیون ایکس‌ویژن» را منتشر کرده و ۳سوت و xvision-tv.ir صفحهٔ اختصاصی تعمیر برد پاور دارند؛ تعمیر برد پاور مدل 32IM42 در آپارات مستند شده است. در عمل برای تلویزیون‌های ۴-۵ سال‌کارکرد در ایران، خازن‌های الکترولیتی ضعیف‌شده/بادکرده شایع‌ترین علت سخت‌افزاری و تعمیر قطعه‌ای (نه تعویض برد) مقرون‌به‌صرفه‌ترین راه است (روش عمومی — sadra-service).
۲. علائم مشاهده‌ای (Symptoms)
- بی‌برق کامل بدون ولتاژ استندبای (به تلویزیون روشن نمی‌شود (بی‌برق / چراغ استندبای خاموش یا چشمک‌زن)).
- روشن شدن بعد از چند ساعت خاموشی/در هوای سرد — کلاسیک خازن خشک‌شده.
- چشمک استندبای با تلاش ناموفق بوت — افت ولتاژ زیر بار.
- بوی سوختگی، صدای «ویژویژ» فرکانس‌پایین ترانس، یا دوده/بادگی روی خازن‌ها.
- تصویر کامل ولی بدون نور (سوختن شاخهٔ BLU/LED driver → تلویزیون روشن است و صدا دارد ولی تصویر ندارد (خرابی بک‌لایت)).
- راه‌افتادن با ضربهٔ ملایم پشت دستگاه — لحیم سرد/قطعهٔ در آستانه.
۳. عیب‌یابی گام‌به‌گام (Diagnostic Flow)
- گام: ایمنی اول — دوشاخه بیرون؛ ۱۰+ دقیقه انتظار؛ دشارژ مقاومتی خازن اصلی (نه اتصال کوتاه پیچ‌گوشتی).
- گام: ورودی — فیوز ورودی continuity؛ MOV/PTC و پل مقیم برای نشانه‌های سوختگی؛ تست ولتاژ پریز (۲۲۰–۲۴۰ VAC).
- گام: استندبای — حضور ۵V استندبای روی سوکت مین‌برد؛ نبود آن = خرابی طبقهٔ استندبای (IC/ترانس/خازن).
- گام: ریل‌های اصلی زیر بار — فرمان PS-ON/BLU-ON را شبیه‌سازی کنید؛ ۱۲/۲۴V باید پایدار بماند؛ افت/پرش → خازن فیلتر یا رگولاتور (ESR meter؛ روش عمومی sadra-service/3sut).
- گام: تفکیک متهم — ریل BLU/LED driver با تست بک‌لایت جدا می‌شود؛ اگر همهٔ ولتاژها سالم و مین‌برد بوت نمی‌کند → خرابی مین‌برد (Main / MB).
جدول تست‌های اهم‌متر و ولتاژ (Multimeter)
| نقطهٔ تست / قطعه | مقدار سالم | واحد | در صورت انحراف | منبع |
|---|---|---|---|---|
| فیوز ورودی | continuity نزدیک صفر | Ω | قطعی → علت اتصالی قبل تعویض | روش عمومی |
| ولتاژ دو سر خازن بزرگ (بعد دشارژ تأییدشده) | صفر | VDC | شارژ باقی‌مانده (residual) → دشارژ مجدد قبل کار | ایمنی عمومی |
| ESR خازن‌های فیلتر خروجی | مطابق جدول ظرفیت | mΩ | افزایش ESR → تعویض | sadra-service/rayantv |
| ریل ۵V standby | ۵±۵٪ پایدار | VDC | ضعیف/متلاطم → استندبای معیوب | mojazsima.ir (عمومی) |
۴. دلایل ریشه‌ای و راه‌حل‌ها
| # | دلیل احتمالی | احتمال شیوع | راه‌حل | قطعه موردنیاز |
|---|---|---|---|---|
| ۱ | خازن‌های الکترولیتی بادکرده/خشک‌شده | زیاد | تعویض خازن‌های همان فیلیتر (Low-ESR، همان ولتاژ/ظرفیت) | خازن الکترولیتی |
| ۲ | سوختن IC/ترانس طبقهٔ پاور (نوسان برق) | متوسط | تعمیر قطعه‌ای یا برد معادل | power board |
| ۳ | خرابی LED driver/شاخهٔ BLU | متوسط | تعمیر همان طبقه | — / power board |
| ۴ | لحیم سرد در پاهای ترانس/هیت‌سینک | کم | reflow با هویهٔ مناسب | — |
| ۵ | فرسودگی رلهٔ پاور (کلیک بدون برق‌رسانی) | کم | تعویض رله | relay |
۵. دستورالعمل تعویض قطعه (Repair Procedure)
- ایمنی مرحلهٔ ۳ را کامل اجرا کنید؛ قاب پشت باز.
- برد پاور جدا شود؛ خازن‌های مشکوک (بادکی سرمکسیمال، نشتی، ESR بالا) فهرست شوند.
- تعویض با همان ظرفیت/ولتاژ/دمای بالاتر و نوع Low-ESR؛ شماره‌های روی بدنهٔ خازن مرجع است.
- اگر تعمیر قطعه‌ای پاسخ نداد، برد نو فقط با همان شماره فنی چاپی؛ بردهای پاور ایکس‌ویژن در boardshop/آریا‌تی‌وی/Torob با جست‌وجوی مدل (مثل «برد پاور ایکس ویژن xk4350») پیدا می‌شود.
- قبل از بستن قاب: تست تمام ریل‌ها زیر بار لامپ/مقاومت و بررسی تطبیق کانکتورها.
- ۴۵ دقیقه burn-in با Backlight بالا تا قطعیت رفع ایراد حرارتی.
۶. قطعات یدکی مرتبط
| نام قطعه (EN) | کد مرجع / Part Number | توضیح |
|---|---|---|
| Power board (PSU) | شماره فنی از روی برد معیوب/کاتالوگ مدل | شامل LED driver در بیشتر مدل‌های کوچک |
| خازن الکترولیتی Low-ESR | مطابقِ marking روی خازن اصلی | تعویض گروهی در یک فیلیتر توصیه می‌شود |
| فیوشه/فیوز SMD | مطابق سیلک برد | هرگز با آمپر بالاتر جایگزین نکنید |
| رلهٔ پاور | مارک چاپی روی رله | کلیک بی‌برق = رله/درایور رله |
هیچ شماره فنی ساخته‌شده‌ای در این جدول نوشته نشود؛ اگر منبع معتبری شماره نداده، همان جملهٔ «از روی قطعهٔ معیوب یا کاتالوگ مدل استخراج کنید» کافی است.
۷. تنظیمات و ریست پس از تعمیر
- Eco/نور محیط را دوباره تنظیم کنید؛ برد پاور تعمیرشده نباید با Backlight ۱۰۰٪ آزمایش بی‌مصرف شود.
- در مدل‌های Android TV بعد از قطعی طولانی، ساعت/region را اصلاح و فریمور آپدیت شود.
۸. نکات ایمنی
- primary side برد پاور به‌طور مستقیم به ۲۲۰–۲۴۰ VAC متصل است؛ کار حین برق‌داری فقط برای تکنسین آموزش‌دیده (یادی از منابع آمریکایی با مبنای ۱۲۰ VAC را به کار نبندید).
- خازن اصلی PFC چند صد ولت را تا ساعت‌ها نگه می‌دارد؛ دشارژ مقاومتی و تأیید با مولتی‌متر الزامی.
- تعویض فیوز با نامطابق = آتش‌سوزی.
۹. پیشگیری
- محافظ برق/استابلایزر؛ قاتل شمارهٔ یک خازن‌ها نوسان و گرمای محبس است.
- فاصله از دیوار و تمیزکاری گرد غبار داخل محفظه (دمای پایین‌تر = عمر خازن بالاتر).
- کشیدن دوشاخه در طوفان برق.
۱۰. خطاهای رایج تعمیرکار
- عوض‌کردن برد پاور به‌جای ۲۰ دقیقه تعمیر خازن؛ تحمیل هزینهٔ چندبرابری به مشتری.
- تعویض یک خازن از یک جفت فیلتر و بازگشت عیب در چند هفته.
- ندیدن دشارژ خازن‌ها و «شوک» حین کار یا آسیب به مولتی‌متر.
- تطبیق ندادن جریان/توان LED driver با پنل هنگام استفاده از برد دست‌دوم.
۱۱. ایرادهای مرتبط
- تلویزیون روشن نمی‌شود (بی‌برق / چراغ استندبای خاموش یا چشمک‌زن)
- تلویزیون روشن است و صدا دارد ولی تصویر ندارد (خرابی بک‌لایت)
- خاموش شدن ناگهانی و ری‌استارت مکرر
- خرابی برد T-CON
- خرابی مین‌برد (Main / MB)
- راهنمای کدهای خطا و الگوی چشمک‌زدن چراغ استندبای
۱۲. منابع (Sources)
- رفع مشکلات پاور تلویزیون | آموزش تعمیر — پشتیبانی رسمی ایکس‌ویژن — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
- تعمیر برد پاور تلویزیون ایکس ویژن — ۳سوت — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
- تعمیر پاور تلویزیون در مشهد — صدرا سرویس — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
- تعمیر برد پاور تلویزیون XVISION 32IM42 — آپارات — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
- تعمیر برد پاور تلویزیون ایکس ویژن — xvision-tv.ir — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
- علت چشمک زدن و روشن نشدن تلویزیون ایکس ویژن (جدول هزینهٔ بردها) — مجازسیما — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
- برد تلویزیون ایکس ویژن — بردشاپ — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
یادداشت هزینه (تقریبی)
- جدول مجازسیما: تعمیر برد پاور ایکس‌ویژن حدود ۴۵۰٬۰۰۰ تا ۱٬۶۰۰٬۰۰۰ تومان (تقریبی). برد دست‌دوم/نو در boardshop و Torob قیمت روز دارد.