معادل انگلیسی: Image Retention, Double Image & Burn-in سطح دشواری تعمیر: ★★★☆☆ (نرمافزاری/عادات مصرف؛ واقعی = پنل)
۱. خلاصه
سه پدیدهٔ متفاوت: (الف) Image retention موقت در OLED — سایهٔ لوگو/نوار خبری که با Panel Refresh پاک میشود؛ سونی دو راهنمای رسمی دارد: «Image retention on OLED TVs» (00173479 — توضیح رفتار و پاکشدن با refresh) و «Reduce image retention or non-uniformity» (00191209 — فعالکردن Panel maintenance/Screen shift). (ب) Burn-in دائمی در OLED — تاپیکهای AVSForum (A80J) و Sony Community US (XBR-55A1E 2017 با burn-in خارج از گارانتی) مرز retention/آسیب دائمی را نشان میدهند. (ج) Double image/ghost در LED-LCD بیشتر الکتریکی است (T-CON/signal) تا پنل — راهنمای 00032635 مسیرش را میرود. در r/OLED هم گزارش retention روی A80L نو-یکماهه هست که پس از تنظیم/ریست بهبود یافته — «بازگشتپذیر» بودن، امضای retention است نه burn.
۲. علائم مشاهدهای (Symptoms)
- OLED: خطخطی کمرنگ لوگوی کانال/نوار بازی روی پسزمینهٔ یکنواخت.
- بعد از چند ساعت پخش محتوای متحرک یا اجرای Panel refresh محو میشود → retention.
- سایه ثابت و بدون تغییر پس از چند refresh کامل → burn-in (دائمی).
- LED-LCD: تصویر «دوبل»/سایهدار با تأخیر — معمولاً روی متن ریز.
- ناهمواری رنگ/خاکستری تدریجی کل صفحه (non-uniformity) در OLED پرکاربرد.
- شرایط بروز: اخبار/بورس/بازی با HUD ثابت، ساعتها تماشای یک کانال.
۳. عیبیابی گامبهگام (Diagnostic Flow)
- گام: تفکیک پنل از سیگنال — تصویر دوبل فقط روی یک input؟ کابل/منبع (برگه ۱۵). روی OSD هم → داخلی.
- گام: اجرای Panel Refresh (OLED) — Settings → Picture → Screen → Panel Care → «Panel Refresh/Screen Refresh» (مسیر دقیق در Help Guide همان مدل؛ راهنمای 00191209). توجه: تا ساعتها ادامه دارد و نباید قطع شود (هشدار رسمی 00173479).
- گام: فعالسازی نگهدارندهها — Screen shift و (در مدلهای پشتیبانی) Pixel cleaning خودکار + روشنکردن «Reset Bright Picture»/logo dimming طبق 00191209/Help Guide.
- گام: ارزیابی burn — پس از دو سیکل کامل refresh + ۲۴ ساعت پخش محتوای متعارف: اگر سایه رفت → retention؛ ماند → آسیب دائمی پنل (تاپیک A1E: خارج از گارانتی = تعمیر ندارد، فقط تعویض پنل با هزینهٔ سنگین).
- گام: LED-LCD double image — ریست تصویر؛ فلت T-CON reseat؛ در صورت پایداری → خرابی برد T-CON (ghosting الکتریکی در سونی با T-CON/xPMAP گزارش شده — کممستند جزئیات).
- گام: Non-uniformity — در OLEDهای پراسفارش «نمایشگرهای اطلاعاتی/فروشگاهی» طبیعی است؛ راهنمای 00191209 «Reduce image retention or non-uniformity» توالی refresh/compensation را میدهد.
جدول تستهای اهممتر و ولتاژ (Multimeter)
| نقطهٔ تست / قطعه | مقدار سالم | واحد | در صورت انحراف | منبع |
|---|---|---|---|---|
| (پدیدهٔ OLED عمدتاً پنلی/نرمافزاری است) | — | — | — | راهنمای رسمی 00173479 |
| ولتاژهای T-CON (دوبلتصویر LED) | طبق برچسب برد | VDC | انحراف → خرابی برد T-CON | روش عمومی |
۴. دلایل ریشهای و راهحلها
| # | دلیل احتمالی | احتمال شیوع | راهحل | قطعه موردنیاز |
|---|---|---|---|---|
| ۱ | retention OLED (کارتهای UI ثابت) | زیاد | Panel refresh + عادات مصرف | — |
| ۲ | غیرفعالبودن Screen shift/Pixel cleaning | زیاد | فعالسازی (00191209) | — |
| ۳ | burn-in دائمی (کاربرد تجاری/ساعتهای زیاد ثابت) | متوسط | تعویض پنل — معمولاً اقتصادی نیست | OLED panel |
| ۴ | double image الکتریکی (T-CON/فلت/کیفیت سیگنال) | کم-متوسط | خطوط عمودی و افقی روی تصویر، خرابی برد T-CON، پورتهای HDMI و «سیگنال نیست» | — |
| ۵ | خرابی driver پنل (خطهای سایهدار دائمی) | کم | تکنسین/پنل | panel |
۵. دستورالعمل تعویض قطعه (Repair Procedure)
- قبل از هر تصمیمی، دو سیکل کامل Panel refresh (OLED) را اجرا کنید؛ در همان فاصله، تست محتوای متحرک بگیرید.
- اگر burn قطعی شد: هزینهٔ پنل OLED سونی را استعلام کنید؛ قاعدهٔ ۵۰٪ برگهٔ ۰۹ را اعمال کنید.
- در double-image LED: فلتهای T-CON reseat و برد با همان A-number تست شود (برگه ۱۰).
- شماره فنی قطعهٔ جایگزین را از روی برچسب قطعهٔ معیوب یا کاتالوگ همان مدل استخراج کنید.
- تحویل مشتری: تنظیمات Screen shift/Pixel cleaning روشن و راهنمای عادات پخش (کانالهای ثابت با لوگوی بزرگ → روشنایی متوسط).
۶. قطعات یدکی مرتبط
| نام قطعه (EN) | کد مرجع / Part Number | توضیح |
|---|---|---|
| OLED panel module | شماره از برچسب پشت پنل | گران؛ عملاً اقتصادی نیست |
| T-CON board | شماره فنی از روی قطعهٔ معیوب/کاتالوگ مدل | دوبلتصویر LED |
| FFC/COF cables | شماره فنی از روی قطعهٔ معیوب | reseat قبل از خرید |
هیچ شماره فنی ساختهشدهای در این جدول نوشته نشود؛ اگر منبع معتبری شماره نداده، همان جملهٔ «از روی قطعهٔ معیوب یا کاتالوگ مدل استخراج کنید» کافی است.
۷. تنظیمات و ریست پس از تعمیر
- OLED: Screen Shift ON؛ Pixel Cleaning/compensation خودکار اجازه داده شود (دستگاه شبها در حالت آمادهباش به refresh مینشیند — طبق راهنماهای سونی).
- «Picture → Power → Panel maintenance» در Help Guide همان مدل؛ Logo Detection/Dimming را روشن کنید.
- LED: Motion/X-Reality و Clear Resolution را برای ghosting حرکتی تنظیم مجدد کنید.
۸. نکات ایمنی
- پنل OLED فوقالعاده شکننده است؛ بازکردن قاب فقط تکنسین.
- خازنهای پاور پس از قطع برق خطرناکاند؛ شبکهٔ ایران ۲۲۰–۲۴۰ VAC (منابع آمریکایی ۱۲۰ VAC مبنا دارند).
- Panel refresh را با قطع برق نیمهکاره نگذارید (دستورالعملهای رسمی سونی هشدار میدهند).
۹. پیشگیری
- برای OLED: پرهیز از کانال لوگودار/بازی HUDثابت ساعتها؛ روشنایی استاندارد بهجای Vivid.
- نصب بهعنوان مانیتور فروشگاه/بورس = انتخاب غلط برای OLED.
- Screen shift + refresh خودکار همیشه فعال.
- LED-LCD: برای ghosting حرکتی، Motion processing را زیاد نکنید.
۱۰. خطاهای رایج تعمیرکار
- اعلام «burn-in غیرقابلدرمان» قبل از دو سیکل Panel refresh؛ بسیاری retentionاند.
- پیشنهاد تعویض پنل OLED در حالتی که تنظیمات Screen Shift خاموش بوده.
- برای double image در LED سراغ پنل رفتن بدون reseat فلتها.
- جاانداختن refresh نیمهکاره با برق اضطراری/UPS بیکیفیت.
۱۱. ایرادهای مرتبط
- خطوط عمودی و افقی روی تصویر
- لکهٔ روشن، ابرشدگی (clouding) و نشت نور (backlight bleed)
- رنگپریدگی، اشباع نادرست و تصویر نگاتیو
- شکستگی و ضربهخوردگی پنل (اقتصاد تعویض پنل)
- خرابی برد T-CON
۱۲. منابع (Sources)
- Image retention on OLED TVs — Sony Support — مشاهده در نتایج جستوجو — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
- Reduce image retention or non-uniformity on your OLED TV — Sony Support — مشاهده در نتایج جستوجو — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
- Image retention on one-month old Sony A80L — Reddit r/OLED — مشاهده در نتایج جستوجو — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
- Battle against OLED burn-in Sony A80J — AVSForum — مشاهده در نتایج جستوجو — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
- XBR-55A1E OLED with burn-in issues — Sony Community US — مشاهده در نتایج جستوجو — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
- Sony A80J Image Retention — What I Did To Resolve It — YouTube — مشاهده در نتایج جستوجو — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
- My TV has lines on the screen, blurred picture, double image — Sony Support — مشاهده در نتایج جستوجو — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴