آب در ظرفشویی بوش گرم نمیشود؛ شستوشو با آب سرد انجام میشود (E09/خطای حرارتی)
معادل انگلیسی: Water Not Heating / Cold Wash سطح دشواری تعمیر: ★★★★☆ (مستقیماً mains + خلعوبند مخزن؛ توصیه: تکنسین)
۱. خلاصه
طبق Hoffmann Bros، کد E09 یعنی «دستگاه به دمای شستوشوی برنامهریزیشده نرسیده» و به اختلال در «سیستم گرمایش آب» اشاره دارد؛ علل مستند: تخریب سنسورهای حرارتی (NTC)، خودِ المنت معیوب، سیم/کانکتور آسیبدیده، و خرابی برد. Smart Appliance Services عنوان را «Heating Element Failure» گذاشته و در r/appliancerepair مورد «سوختن heat pump element در بوش با E09» گزارش شده (در بوش المنت معمولاً inline/flow-through heater روی مدار سینی است، نه Resistive مخزنای مثل لباسشویی — همان چیزی که EasyBear در مسیر خشککردن هم تأیید میکند). نکتهٔ مهم Hoffmann: رطوبت متراکم در پایه اغلب سنسور نشتی را فعال میکند، نه خالصترین علت حرارتی — پس E09 + E15 با هم، اول نشتی. شایعترین علت ریشهای در دستگاههای چندسالکارکرد در آب سخت ایران: رسوب روی المنت → سوختن آن.
۲. علائم مشاهدهای (Symptoms)
- نمایش E09 (بعضی سریها در پایان wash یا هنگام گرمکردن).
- ظرفها چرب/نیمهتمیز میمانند در حالی که spray arm سالم است → شستوشوی سرد (ظرفها بعد از شستوشو در ظرفشویی بوش تمیز نمیشوند (چربی و باقیمانده غذا)).
- خشکنشدن کامل ظرفها در انتهای برنامه (rinse سرد تقطیر نمیکند) (ظرفها در انتهای برنامهٔ ظرفشویی بوش خیس میمانند / خشک نمیشوند).
- طولانیشدن بیپایان چرخه (دستگاه برای رسیدن به setpoint صبر میکند).
- بیآب بودن بخار هنگام باز کردن در در میانهٔ wash.
- شرایط بروز: بعد از عمر/رسوب (تدریجی)، بعد از آبگرفتگی سینی (ناگهانی)، یا بعد از نوسان برق (سوختن triac برد).
۳. عیبیابی گامبهگام (Diagnostic Flow)
- گام: تفکیک کد از نشانهٔ سردی — چرخهٔ Intensive: باز کردن درِ سرویسپنل و لمس گرمای مسیر sump در میانهٔ wash (با احتیاط/دستکش). گرم نیست → ادامه؛ سرد است ولی کد نمیدهد → سنسور دما/برد.
- گام: بررسی همزمان E15/نشتی — طبق Hoffmann اول رطوبت پایه و سیاهر sensor/فلوت را ببینید: آب راکد پایه = اول نشت آب از زیر در یا اطراف بدنهٔ ظرفشویی بوش (فعالشدن AquaStop / خطای E15)؛ خشک کردن پایه خود E09های کاذب را رفع میکند.
- گام: سیم/کانکتور — پنل زیرین باز؛ سوختگی/سبزیدگی terminalهای heater و connectorها (عوامل مستند شایع قبل از خود المنت).
- گام: تست continuity المنت (تکنسین) — برق قطع؛ ترمینالهای heater را جدا و مقاومت را اندازه بگیرید: پلاک/دیتاشیت همان قطعه مبناست؛ عدد عمومی منتشرشدهٔ معتبری پیدا نشد (کممستند). ∞ = مفتی (سوخته) → تعویض؛ نزدیک صفر → اتصال کوتاه (خطرناک — علت پرش RCD: پریدن فیوز/کلید محافظ جان (RCD) هنگام کار ماشین ظرفشویی بوش).
- گام: تست NTC thermistor — مقاومت در دو دمای مشخص (یخ/آب ولرم) باید با جدول مدل تغییر محسوس کند؛ ثابتخواندن = sensor معیوب (مقادیر جدول مدل از دفترچه/نقشهٔ BSH).
- گام: تغذیهٔ heater هنگام فرمان (تکنسین، برق متصل) — ۲۲۰–۲۴۰ VAC ایران (منابع آمریکایی: ۱۲۰ VAC) روی terminal heater؛ ولتاژ هست و گرم نمیکند = خود heater؛ ولتاژ نیست = triac/رله برد → خرابی برد الکترونیکی اصلی (control board / relay board) ظرفشویی بوش (روایت epicstarcor برای E09).
- گام: رسوب/سختی آب — در شهرهای بالای ۳۰۰ ppm، المنتِ رسوبگرفته جریان کم و عمر کوتاه دارد؛ بازدید بصری هنگام تعویض الزامی و تنظیم hardness الزامی است.
جدول تستهای اهممتر و ولتاژ (Multimeter)
| نقطهٔ تست / قطعه | مقدار سالم | واحد | در صورت انحراف | منبع |
|---|---|---|---|---|
| continuity heater element | طبق پلاک قطعه (عدد عمومی مستند نیست) | Ω | ∞ → تعویض | Hoffmann/Smart |
| heater نسبت به بدنه (leakage) | ∞ (بسیار بالا) | MΩ | پایین → نشتی برق؛ قطع فوری | اصول ایمنی |
| NTC در آب یخ / ولرم | تغییر پلکانی طبق جدول مدل | kΩ | ثابت → تعویض sensor | Hoffmann (sensor degraded) |
| ولتاژ terminal heater هنگام wash | ۲۲۰–۲۴۰ (ایران) / ۱۲۰ (آمریکا) | VAC | نبود → برد | روش عمومی |
| سنسور نشتی/فلوت پایه | آزاد و خشک | مکانی | مرطوب → اول رفع نشتی | Hoffmann |
۴. دلایل ریشهای و راهحلها
| # | دلیل احتمالی | احتمال شیوع | راهحل | قطعه موردنیاز |
|---|---|---|---|---|
| ۱ | سوختن flow-through heater (رسوب/عمر) | زیاد | تعویض heater | heater element |
| ۲ | خرابی NTC thermistor | متوسط | تعویض sensor | NTC sensor |
| ۳ | سیم/کانکتور سوخته یا قطع | متوسط | ترمیم/تعویض harness | wiring set |
| ۴ | triac/رله برد فرمان | کم | تعمیر/تعویض برد | control board |
| ۵ | رطوبت پایه و فعالشدن سنسور نشتی (E09 کاذب همراه E15) | متوسط | نشت آب از زیر در یا اطراف بدنهٔ ظرفشویی بوش (فعالشدن AquaStop / خطای E15) | — |
| ۶ | رسوب شدید + hardness تنظیمنشده | متوسط | فلاش رسوبزدایی + تنظیم | نمک/پاکیزهساز |
۵. دستورالعمل تعویض قطعه (Repair Procedure)
- برق (فیوز) و آب را قطع؛ آب راکد کف را تخلیه کنید.
- پنل زیرین (آمریکایی) یا سینی زیرین (اروپایی SMS/SKV: باز کردن پیچهای base از کف یا عقب) را باز کنید؛ در بسیاری BSHها heater روی module سینی/زیر tub نصب است.
- ترمینالهای heater را با علامت جدا، پیچ/براکت نگهدارنده را باز و «شماره فنی را از روی قطعهٔ معیوب یا کاتالوگ مدل (E-Nr) استخراج کنید»؛ در پلتفرم BSH معادلهای Siemens/Neff با تایید تأمینکننده.
- نشیست/اورینگ تازه و ترمینالها را کامل سفت کنید (شل = hotspot = آتش/سوختگی مجدد).
- قبل از بستن: تست continuity + تست نشتی به بدنهٔ قطعهٔ نو.
- بستن کامل، چرخهٔ Intensive بدون بار؛ گرمای wash و خشکشدن را تایید و E09 را چک کنید.
۶. قطعات یدکی مرتبط
| نام قطعه (EN) | کد مرجع / Part Number | توضیح |
|---|---|---|
| Flow-through heater / heating element | شماره فنی از روی قطعهٔ معیوب/کاتالوگ مدل | در بوش روی مدار سینی/تغذیه است |
| NTC thermistor (temperature sensor) | شماره فنی از روی قطعهٔ معیوب/کاتالوگ مدل | ورودی دمای برد |
| Wiring harness / terminals | شماره فنی از روی قطعهٔ معیوب/کاتالوگ مدل | terminal سوخته علّت پرتکرار |
| Main control board | شماره فنی از روی قطعهٔ معیوب/کاتالوگ مدل | اگر فرمان ولتاژ نمیدهد |
هیچ شماره فنی ساختهشدهای در این جدول نوشته نشود؛ اگر منبع معتبری شماره نداده، همان جملهٔ «از روی قطعهٔ معیوب یا کاتالوگ مدل استخراج کنید» کافی است.
۷. تنظیمات و ریست پس از تعمیر
- ریست E09: رفع علت + برق ۲ دقیقه قطع؛ اگر سنسور نشتی فعال بود، خشککردن پایه شرط خروج از حالت محافظت است (Hoffmann).
- تنظیم Hardness آب (منوی مدل) در پلهٔ متناسب با ppm شهر؛ در آب ایران اغلب پلهٔ بالا لازم است تا رسوب مجدد المنت نگیرد.
- اجرای Machine Care/Servicing rinse برای رفع بوی حرارتی اولیهٔ المنت نو.
۸. نکات ایمنی
- heater روی mains ۲۲۰–۲۴۰ VAC (ایران) کار میکند؛ حتی با قطع برق، ترمینالهای مشترک فاز را چک کنید. نصب با RCD الزامی؛ تست leakage المنت قبل از تحویل.
- المنت و آب داغ: ۲۰+ دقیقه خنکشدن قبل از باز کردن سینی.
- رسوبزدایی اسیدی را داخل مخزن استیل بدون دستور بوش انجام ندهید (آسیب به seal/سطح).
- باز کردن کامل tub و کار روی مدار بستهٔ حرارتی فقط تکنسین مجاز.
۹. پیشگیری
- نمک ریزشنموده + تنظیم سختی؛ در شهرهای سختآب، چرخهٔ رسوبزدایی دورهای.
- اطمینان از پر بودن نمکمخزن (در مدلهای European، softener معیوب = رسوب زودرس heater).
- پرهیز از تکیهزدن/فشار به پنل زیرین که harness heater را میشکند.
۱۰. خطاهای رایج تعمیرکار
- تعویض فوری المنت بدون تست ولتاژ فرمان — در نوسان برق، triac برد میسوزد و المنت سالم است.
- بیتوجهی به رطوبت پایه: Hoffmann صریح میگوید تجمع رطوبت سنسور نشتی را فعال میکند و E09 را «حرارتیِ خالص» جا میزند.
- خواندن یکبار continuity (سرد) و نتیجهگیری؛ المنت گاهی فقط زیر بار hot میبرد (hot-open).
- نصب المنت بدون سفتکردن ترمینال → hotspot و سوختن مجدد.
- نادیدهگرفتن سختی آب ایران پس از تعمیر و شکایت «تکرار خرابی در ۶ ماه».
۱۱. ایرادهای مرتبط
- ظرفها بعد از شستوشو در ظرفشویی بوش تمیز نمیشوند (چربی و باقیمانده غذا)
- ظرفها در انتهای برنامهٔ ظرفشویی بوش خیس میمانند / خشک نمیشوند
- نشت آب از زیر در یا اطراف بدنهٔ ظرفشویی بوش (فعالشدن AquaStop / خطای E15)
- پریدن فیوز/کلید محافظ جان (RCD) هنگام کار ماشین ظرفشویی بوش
- خرابی برد الکترونیکی اصلی (control board / relay board) ظرفشویی بوش
- راهنمای کدهای خطا و الگوی چشمک چراغهای پنل ظرفشویی بوش
۱۲. منابع (Sources)
- Bosch Dishwasher E09 Error Code Explained — Hoffmann Bros — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۷
- Bosch Dishwasher E09 Error: Heating Element Failure — Smart Appliance Services — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۷
- Bosch dishwasher E09 error — heat pump element burn out — r/appliancerepair — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۷
- My Bosch serie 6 dishwasher is showing error message E09 — JustAnswer UK — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۷
- Bosch Dishwasher Error Codes: E15, E24, E22, E09 Explained — EpicStar — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۷
- Bosch Dishwasher Not Drying: Causes & Fix — EasyBear (flow-through heater) — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۷
- Bosch Dishwasher E09 Error Fix — Replacing the Heat Pump — YouTube — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۷
یادداشت هزینه (تقریبی)
- «خدمت از ما» (۱۴۰۵): شروع تعمیر ظرفشویی از حدود ۷۵۰٬۰۰۰ تومان (تقریبی، عمومی).
- برآورد ریالی مستند برای المنت/ترمیستور بوش یافت نشد؛ با E-Nr استعلام شود.