بازوهای پاشش (spray arm) ظرفشویی بوش نمیچرخند یا سوراخهایشان گرفته است
معادل انگلیسی: Spray Arm Not Spinning / Clogged Holes سطح دشواری تعمیر: ★☆☆☆☆ (تقریباً همه کاربری؛ فقط ضعف پمپ → تکنسین)
۱. خلاصه
بوش صفحهٔ رسمی اختصاصی برای «spray arm not spinning» دارد و کلید تشخیص، تفکیک سه حالت است: (الف) آرم میچرخد ولی پاشش ضعیف/نامتوازن — سوراخها یا hub گرفته؛ (ب) آرم پایین نمیچرخد ولی بالا میچرخد — الگوی مستند r/appliancerepair که اغلب به مهرهٔ نگهدارنده/hub آرم پایین، مانع فیزیکی، یا ضعف جریان برمیگردد؛ (ج) هیچکدام نمیچرخند — فشار circulation pump یا فیلتر/تخلیه (iFixit: «cycle یا spray نکردن» → پمپ/برد). JustAnswer برای «bottom arm not spinning» مانع و گرفتگی را اولویت میدهد؛ در Houzz هم مورد «گیرکردن تکهها داخل آرم مدل نو» مستند است.
۲. علائم مشاهدهای (Symptoms)
- ظرفهای یک سمت (معمولاً سبد پایین) همیشه کثیف/خشک-چرب میمانند؛ الگوی پاشش نامتوازن.
- آرم پایین با دست روان میچرخد ولی زیر آب نمیچرخد (یا برعکس: با دست سفت است).
- صدا/تیکتک برخورد آرم با ظرف یا دیواره.
- ذرات غذا بیرونزده از سوراخهای آرم (روایت Houzz).
- فشار آب خروجی از سوراخها کم/چندجهت و بینظم (سوراخهای گرفته یا sealhub نشتی).
- شرایط بروز: بعد از بارگذاری سنگین/ظرف بزرگ، بعد از گرفتگی فیلتر، یا تدریجی با رسوب آب سخت.
۳. عیبیابی گامبهگام (Diagnostic Flow)
- گام: مانع فیزیکی — درِ بسته را با نور بررسی کنید: قاب دور/دستهٔ سبد/بشقاب بزرگ با آرم تماس ندارد؟ (صفحهٔ رسمی بوش UK اول همین را میپرسد). اگر بله → بازچینی.
- گام: چرخش دستی — آرمها را با دست بچرخانید: باید روان و بدون لقی زیاد باشد؛ سفتی/خراش = جسم زیر hub یا بیرینگ پلاستیکی ساییده.
- گام: بازکردن آرم پایین — مهرهٔ نگهدارنده را باز (در بوشها جهت معمولاً چپگرد است؛ قبل از زور، با دفترچه مدل تایید — thedishwasherblog/girappliance مسیر باز کردن را دارند). داخل آرم را آبگرم + مسواک؛ سوراخها را با سوزن تکتک باز کنید.
- گام: hub/orifice پایین tub — زیر آرم، مجرای خروجی hub را چک کنید: رسوب/تکه باعث میشود آب از کنار آرم فرار کند و گشتاور نچرخاند؛ hub/اورینگ نشیست را تمیز و سالم کنید.
- گام: آرم میانی/بالا — در مدلهای آمریکایی spinner میانی و upper arm جدا باز میشوند (spline/کشو-قلف); در اروپایی upper به tower آبی وصل است — جدا و شستوشو.
- گام: فیلتر و تخلیه — فیلتر گرفته فشار circulation را میخورد؛ تمیز کنید و دوباره تست (آب تخلیه نمیشود و کف محفظهٔ ظرفشویی بوش جمع میشود و بوی نامطبوع از محفظهٔ ظرفشویی بوش و کثیفی فیلتر/اسیورچ (sump)).
- گام: پمپ شستوشو — اگر همه باز و سالم ولی پاشش بیفشار: wash motor ضعیف/فرسوده (iFixit) → تست جریان و ولتاژ پمپ با تکنسین (ظرفها بعد از شستوشو در ظرفشویی بوش تمیز نمیشوند (چربی و باقیمانده غذا)).
جدول تستهای اهممتر و ولتاژ (Multimeter)
| نقطهٔ تست / قطعه | مقدار سالم | واحد | در صورت انحراف | منبع |
|---|---|---|---|---|
| چرخش دستی هر آرم | روان، بدون سایش ز audible | مکانی | سفت → باز/تمیز/تعویض hub | بوش UK |
| پاشش آرم در چرخهٔ کوتاه | جت پیوسته از همه سوراخها | عملکردی | بینظم → گرفتگی | thedishwasherblog |
| circulation pump سیمپیچ/ولتاژ | پلاک؛ فرمان ۲۲۰–۲۴۰ ایران/۱۲۰ آمریکا | Ω / VAC | ضعیف → تعویض پمپ | iFixit 598805 |
| مهرهٔ آرم پایین | سفت، بدون لقی محور | مکانی | لق → آب هدر میرود و نمیچرخد | JustAnswer 3s6my |
۴. دلایل ریشهای و راهحلها
| # | دلیل احتمالی | احتمال شیوع | راهحل | قطعه موردنیاز |
|---|---|---|---|---|
| ۱ | سوراخهای آرم گرفته (رسوب/تکه) | زیاد | بازکردن + سوزن/مسواک | — |
| ۲ | مانع ظرف/سبد | زیاد | بازچینی | — |
| ۳ | مهرهٔ شل/لق محور آرم | متوسط | سفتکردن/تعویض مهره | retaining nut |
| ۴ | جسم خارجی زیر hub | متوسط | بازکردن hub و تمیزکاری | — |
| ۵ | ترک/سایش خود آرم | کم | تعویض arm | spray arm (پایین/بالا) |
| ۶ | ضعف circulation pump | کم | ارزیابی پمپ | wash motor |
۵. دستورالعمل تعویض قطعه (Repair Procedure)
- برق/آب لازم نیست — کار روی آرمها با برق متصل هم مجاز است اما برای اطمینان از نچرخیدن تصادفی، پریز را جدا کنید.
- آب کف را کم کنید تا هنگام بازکردن، آب گلآلود روی ظرف نریزد (تکههای ریز در تهٔ hub جمعاند — Houzz).
- مهرهٔ نگهدارندهٔ آرم پایین را در جهت صحیح شل کنید و آرم را مستقیم بالا بکشید؛ آرم بالا/میانی معمولاً با چرخشنیمدور یا کشو-قلف آزاد میشود.
- آرم جدید: «شماره فنی را از روی قطعهٔ معیوب یا کاتالوگ مدل استخراج کنید»؛ پایین/بالا/میانی کدهای جدا دارند — با E-Nr و موقعیت تطبیق دهید.
- مهره را فقط سفتِ دستی-ابزاری کنید (پلاستیک میترکد); روانی چرخش را قبل و بعد از بستنِ سبدها چک کنید.
- چرخهٔ کوتاه بدون بار: هر سه/دو آرم زیر فشار باید بچرخند.
۶. قطعات یدکی مرتبط
| نام قطعه (EN) | کد مرجع / Part Number | توضیح |
|---|---|---|
| Lower spray arm | شماره فنی از روی قطعهٔ معیوب/کاتالوگ مدل | پرتکرارترین آرمِ تعویضی |
| Upper/middle spray arm | شماره فنی از روی قطعهٔ معیوب/کاتالوگ مدل | میانی فقط مدلهای سهسطحی |
| Spray arm retaining nut | شماره فنی از روی قطعهٔ معیوب/کاتالوگ مدل | معمولاً چپگرد |
| Spray hub / bearing seat | شماره فنی از روی قطعهٔ معیوب/کاتالوگ مدل | سایش = لق محور |
هیچ شماره فنی ساختهشدهای در این جدول نوشته نشود؛ اگر منبع معتبری شماره نداده، همان جملهٔ «از روی قطعهٔ معیوب یا کاتالوگ مدل استخراج کنید» کافی است.
۷. تنظیمات و ریست پس از تعمیر
- ریست لازم نیست؛ فقط اجرای چرخهٔ Rinse/Service برای شستن ذراتِ بازمانده از hub.
- اگر علت رسوب بوده: تنظیم Hardness و مصرف منظم نمک/پاکیزهساز (لکه و پوشش سفید (فیلم) روی ظرفها و لیوانهای ظرفشویی بوش).
- بارگذاری مجدد طبق راهنمای رسمی بوش (ظرفهای بلند نه روبهروی آرم پایین).
۸. نکات ایمنی
- هرگز آرم در حال کار را با دست نگه ندارید/باز نکنید؛ فشار آب + قطعهٔ پرتابی.
- سوزن را داخل سوراخ با فشار چشمی استفاده نکنید (پرش ذره)؛ محافظ چشم.
- لبهٔ دندانههای spline و پلاستیک ترکخورده خطر برش دست.
- از سوزن فلزی ریز روی آببندی hub استفاده نکنید که شیار را خطخطی کند (نشتی گشتاور).
۹. پیشگیری
- هر ۱–۲ ماه: بیرونآوردن آرم پایین و شستوشو (توصیهٔ عمومی بوش UK در مسیر عیبیابی).
- آب سخت: دورهای چرخهٔ رسوبزدایی؛ توریهای small را در ظرفهای ریز برعکس چینید.
- چک کردن تهٔ hub هنگام هر سرویس فیلتر؛ تکهها آنجا تهنشین میشوند (Houzz).
- استفاده از سبد/rack صحیح مدل (سبدهای متفرقه آرم را مهار میکنند).
۱۰. خطاهای رایج تعمیرکار
- تعویض پمپ circulation قبل از بازکردن آرم و hub — گرفتگی سادهترین و شایعترین علت است.
- شکستن مهرهٔ چپگرد با زور راستگرد (مهرههای نگهدارنده در بیشتر بوشها معکوساند).
- شستوشوی آرم بدون بازدید نشیست hub: آرم نو هم روی hub کثیف «نمیچرخد» و تعمیرکار قطعهٔ نو را مقصر میگیرد.
- سفتکردن بیشازحد مهره با آچار → ترک و نشتی دور محور.
- بیتوجهی به مدلهای سهسطحی: spinner میانی گیرکرده، شکایت «ظرف پایین تمیز نشد» میسازد.
۱۱. ایرادهای مرتبط
- ظرفها بعد از شستوشو در ظرفشویی بوش تمیز نمیشوند (چربی و باقیمانده غذا)
- بوی نامطبوع از محفظهٔ ظرفشویی بوش و کثیفی فیلتر/اسیورچ (sump)
- آب تخلیه نمیشود و کف محفظهٔ ظرفشویی بوش جمع میشود
- لکه و پوشش سفید (فیلم) روی ظرفها و لیوانهای ظرفشویی بوش
- صدای غیرعادی، خرخر، ضربه یا لرزش ظرفشویی بوش حین کار
۱۲. منابع (Sources)
- Bosch dishwasher spray arm not spinning — Bosch Home UK (رسمی) — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۷
- Bosch dishwasher — bottom spray arm not rotating, but top is — r/appliancerepair — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۷
- Dishwasher Spray Arms Not Spinning? 5 Fixes — GIR Appliance — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۷
- Bosch Dishwasher Spray Arm Not Spinning: Fix It Fast — The Dishwasher Blog — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۷
- Bosch Dishwasher Bottom Arm Not Spinning — JustAnswer — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۷
- New Bosch dishwasher — food trapped in spray arms — Houzz — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۷
- Bosch Dishwasher won’t cycle or spray water — iFixit Answers — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۷
یادداشت هزینه (تقریبی)
- «خدمت از ما» (۱۴۰۵): شروع تعمیر ظرفشویی از حدود ۷۵۰٬۰۰۰ تومان (تقریبی، عمومی).
- برآورد ریالی مستند قیمت آرم/مهرهٔ بوش یافت نشد؛ قطعه ارزان و مدلمحور است.