خرابی پمپ تخلیهٔ ظرفشویی بوش و گرفتهشدن پروانهٔ پمپ
معادل انگلیسی: Drain Pump Failure / Jammed Impeller سطح دشواری تعمیر: ★★★☆☆ (تمیزکاری پروانه کاربریِ پیشرفته؛ تعویض پمپ/تست برقی: نیمهتخصصی)
۱. خلاصه
پمپ تخلیه (drain pump) دو نوع خرابی دارد: گرفتگی پروانه (impeller) با جسم خارجی که «Humming + no drain» علامتش است — JustAnswer مورد «pump not draining, it just hums» را همین مسیر میبرد — و سوختن/ضعف موتور که بیصدا کار نمیکند (بدون humming) و E24/تخلیهنشدن میدهد (راهنمای رسمی US + iFixit). The Dishwasher Blog راهنمای step-by-step تعویض drain pump مخصوص بوش ۲۰۲۶ را منتشر کرده و iFixit دستور باز کردن دریچهٔ پمپ، خارج کردن آشغال و چرخش آزاد پروانه را میدهد. سایت San Diego (تعمیرات) میگوید اگر «E18 با فیلتر تمیز» دیدید، متهمان سنسور فشار یا blockage پروانهاند. در بوش پمپ تخلیه معمولاً بیرونی و قابلتعویض است (برخلاف پمپ شستوشو که زیر tub است).
۲. علائم مشاهدهای (Symptoms)
- آب راکد کف مخزن + E24؛ چرخه در phase drain گیر میکند (برگهٔ آب تخلیه نمیشود و کف محفظهٔ ظرفشویی بوش جمع میشود).
- وزوز/ humming پمپ هنگام تخلیه بدون جریان آب = پروانه گیر کرده (JustAnswer os8wk).
- سکوت مطلق هنگام تخلیه (بدون humming) = موتور پمپ/تغذیهٔ آن.
- تخلیهٔ نیمهکاره/بسیار کند (پروانهٔ ساییده یا رسوب).
- بوی سوختگی خفیف از پنل زیرین هنگام drain.
- تکرار عیب بعد از هر تمیزکاری فیلتر (نشانهٔ خرابی خود پمپ نه انسداد مسیر).
۳. عیبیابی گامبهگام (Diagnostic Flow)
- گام: فیلتر/سیفون/شلنگ — قبل از متهمکردن پمپ، انسداد رایج را رفع کنید (دستور رسمی iFixit برای E24). اگر همه باز بود و همچنان E24 → پمپ.
- گام: صدای پمپ هنگام drain — Humming = موتور میخواهد بچرخد و گیر دارد؛ سکوت = موتور یا فرمان. (JustAnswer os8wk).
- گام: دریچهٔ سرویس پمپ — در مدلهای آمریکایی پنل زیرین و در اروپایی دریچه/پوشش پلاستیکی سینی را باز کنید؛ پروانه را با انگشت بچرخانید: باید پلهپلهمغناطیسی نرم بچرخد و جسمی نداشته باشد (iFixit: verify the impeller spins freely).
- گام: خارجکردن جسم — هست، شیشه، استخوان، تخمه و نخ ظرفی رایجترینها؛ بعد ازرفع، چرخهٔ Short Rinse بگیرید.
- گام: تست برقی پمپ (تکنسین) — برق قطع، سوکت پمپ جدا؛ continuity سیمپیچ پمپ باید طبق پلاک باشد (∞ = مفتی). سپس در حالت drain ولتاژ خروجی برد: ۲۲۰–۲۴۰ VAC ایران (منابع US: ۱۲۰ VAC). ولتاژ هست + پمپ ساکت = پمپ سوخته؛ ولتاژ نیست = برد (خرابی برد الکترونیکی اصلی (control board / relay board) ظرفشویی بوش).
- گام: pressure sensor — اگر پمپ میچرخد و مسیر باز ولی خطا (E18 طبق روایت San Diego) باقی است: سنسور فشار/حلقهٔ هوا را چک/تعویض کنید.
- گام: check valve/نشیست پمپ — برگشت آب بعد از تخلیه (صدای چلپچلپ حین wash) = شیر یکطرفه/اورینگ پمپ.
جدول تستهای اهممتر و ولتاژ (Multimeter)
| نقطهٔ تست / قطعه | مقدار سالم | واحد | در صورت انحراف | منبع |
|---|---|---|---|---|
| چرخش دستی impeller | آزاد، پلهمغناطیسی نرم | مکانی | گیر → جسم/تعویض | iFixit |
| سیمپیچ drain pump | پلاک قطعه (عدد عمومی مستند نیست) | Ω | ∞ → تعویض | روش عمومی |
| ولتاژ پمپ هنگام drain | ۲۲۰–۲۴۰ ایران / ۱۲۰ US | VAC | نبود → برد | روش عمومی |
| pressure sensor/شلنگ هوا | بدون نشت/رسوب | عملکردی | E18-ماندگار → سنسور | San Diego |
۴. دلایل ریشهای و راهحلها
| # | دلیل احتمالی | احتمال شیوع | راهحل | قطعه موردنیاز |
|---|---|---|---|---|
| ۱ | جسم خارجی زیر پروانه | زیاد | رفع انسداد پروانه | — |
| ۲ | فرسودگی/سایش پروانه (تخلیهٔ کند) | متوسط | تعویض پمپ | drain pump |
| ۳ | سوختن سیمپیچ موتور پمپ | متوسط | تعویض پمپ | drain pump |
| ۴ | خرابی pressure sensor (E18 پایدار) | کم | تعویض سنسور | pressure sensor |
| ۵ | فرمان نیامدن از برد | کم | تعمیر/تعویض برد | control board |
| ۶ | check valve/اورینگ معیوب (برگشت آب) | کم | تعویض واشر/شیر یکطرفه | seal/check valve |
۵. دستورالعمل تعویض قطعه (Repair Procedure)
- برق و آب قطع؛ آب راکد را کامل با ظرف/جارو تر-خشک خارج کنید (وگرنه هنگام بازکردن پمپ سیل میشود).
- پنل زیرین (آمریکایی) یا دریچهٔ سینی (اروپایی) را باز کنید؛ موقعیت پمپ تخلیه: معمولاً کنار سینی/روی bracket سمت راست یا چپ (thedishwasherblog مسیر را مرحلهبهمرحله عکس دارد).
- سوکت برق + شلنگ/نشیست پمپ را علامتدار جدا کنید؛ پمپ بوش معمولاً با چرخشنیمدور-قفل Bayonet آزاد میشود (در برخی مدلها چرخش چپگرد است؛ با دفترچه مدل چک کنید).
- «شماره فنی را از روی قطعهٔ معیوب یا کاتالوگ مدل (E-Nr) استخراج کنید»؛ در پلتفرم BSH پمپ Siemens/Neff معادل ممکن است فقط با تطبیق شماره.
- اورینگ/نشیست را با پمپ نو عوض کنید و کامل بنشانید؛ نشتی از نشیست پمپ = E15 (نشت آب از زیر در یا اطراف بدنهٔ ظرفشویی بوش (فعالشدن AquaStop / خطای E15)).
- تست: چرخهٔ Short Rinse با یک بطری آب ریختهشده در کف؛ زمان تخلیه و صدای پمپ را بسنجید.
۶. قطعات یدکی مرتبط
| نام قطعه (EN) | کد مرجع / Part Number | توضیح |
|---|---|---|
| Drain pump | شماره فنی از روی قطعهٔ معیوب/کاتالوگ مدل | قابلدسترسی در اکثر سریها |
| Impeller/cover & seal | شماره فنی از روی قطعهٔ معیوب/کاتالوگ مدل | در بعضی سریها جدا فروش میرود |
| Pressure sensor | شماره فنی از روی قطعهٔ معیوب/کاتالوگ مدل | روایت E18 |
| Check valve / sump cover gasket | شماره فنی از روی قطعهٔ معیوب/کاتالوگ مدل | برگشت آب |
هیچ شماره فنی ساختهشدهای در این جدول نوشته نشود؛ اگر منبع معتبری شماره نداده، همان جملهٔ «از روی قطعهٔ معیوب یا کاتالوگ مدل استخراج کنید» کافی است.
۷. تنظیمات و ریست پس از تعمیر
- E24/E18 پس از رفع علت با یک چرخهٔ موفق پاک میشود؛ در صورت ماندگاری power-cycle ۲ دقیقه (الگوی صفحات رسمی/E24).
- اجرای چرخهٔ Service/Machine Care بعد از تعویض تا براده/رسوب احتمالی فلاش شود.
- اگر سینی مرطوب بوده: قبل از تست کامل خشک کنید تا E15 کاذب نگیرید.
۸. نکات ایمنی
- پمپ روی mains ۲۲۰–۲۴۰ VAC (ایران؛ راهنماهای آمریکایی ۱۲۰ VAC مبنا) — فقط با قطع برق باز کنید؛ RCD/ارت نصب الزامی.
- آب راکد ممکن است شیشهٔ شکسته داشته باشد؛ دستکش ضخیم و چراغقوه.
- لبهٔ تیز پنل زیرین و bracketها خطر برش؛ در توکارها مراقب خط سینک/گاز بالای سر.
- هرگز پمپ گیرکرده را با زور چرخاندن پروانه «درست» نکنید؛ سیمپیچ میسوزد.
۹. پیشگیری
- گرفتن تکههای غذای درشت قبل از بارگذاری؛ فیلتر را ماهانه بشویید (اکثر E24ها همانجاست).
- بعد از مهمانی/شیشهٔ شکسته: بازدید sump و پروانه قبل از چرخهٔ بعد.
- چرخهٔ داغ هفتگی تا چربی/رسوب پروانه را نگیرد.
- در مدلهای با food dispenser سنگین، تخلیهٔ دستی مقدماتی (حیاط کاسه) عمر پمپ را زیاد میکند.
۱۰. خطاهای رایج تعمیرکار
- تعویض پمپ بدون باز کردن دریچهٔ پروانه — بسیاری فقط انسداداند (تأکید iFixit/رسمی).
- اشتباهگرفتن humming پمپ گیرکرده با «موتور سوخته» و خرید قطعه.
- نادیدهگرفتن نشیست/اورینگ بعد از تعویض → نشتی ثانویه به سینی و E15.
- تست برقی پمپ در حالت اشغال آب (جسم هنوز زیر پروانه) و نتیجهٔ «پمپ سالم».
- فراموشکردن pressure sensor در روایت E18 با فیلتر تمیز (San Diego).
۱۱. ایرادهای مرتبط
- آب تخلیه نمیشود و کف محفظهٔ ظرفشویی بوش جمع میشود
- صدای غیرعادی، خرخر، ضربه یا لرزش ظرفشویی بوش حین کار
- نشت آب از زیر در یا اطراف بدنهٔ ظرفشویی بوش (فعالشدن AquaStop / خطای E15)
- راهنمای کدهای خطا و الگوی چشمک چراغهای پنل ظرفشویی بوش
- خرابی برد الکترونیکی اصلی (control board / relay board) ظرفشویی بوش
۱۲. منابع (Sources)
- Bosch Dishwasher Drain Pump Fix Guide 2026 — The Dishwasher Blog — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۷
- Dishwasher Pump Humming? Troubleshooting & Fix Guide — JustAnswer — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۷
- How to Fix the Bosch Dishwasher E24 Error Code — iFixit — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۷
- Bosch Dishwasher Error Code E24: How to Fix & Reset — Bosch US (رسمی) — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۷
- Why is my Bosch Dishwasher Making Noise? — Assurance Inc. — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۷
- Bosch Gives Error E18, but the Filter Is Clean — Home Appliance Repair San Diego — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۷
- Bosch Dishwasher Won’t Drain? DON’T Call Repair! — YouTube — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۷
یادداشت هزینه (تقریبی)
- «خدمت از ما» (۱۴۰۵): شروع تعمیر ظرفشویی از حدود ۷۵۰٬۰۰۰ تومان (تقریبی، عمومی)؛ برآورد مجزای پمپ تخلیهٔ بوش مستند یافت نشد.