معادل انگلیسی: Remote Control & IR/Bluetooth Receiver سطح دشواری تعمیر: ★☆☆☆☆ (باتری/تست) / ★★★☆☆ (چشمی IR)
۱. خلاصه
«تلویزیون با ریموت واکنش نمی‌دهد» معمولاً یا ریموت است یا چشمی IR؛ راهنمای دکمه‌های کنترل ایکس‌ویژن (آچاره) و آموزش‌های اتصال گوشی/بلوتوث (دیجی‌کالا مگ) مسیرهای جایگزین را نشان می‌دهند. نکتهٔ برند-مستند: گزارش کاربران پیشرانس حساسیت پایین گیرنده و کیفیت پایین کنترل‌های این برند را یادآور می‌شود («ریموت را مستقیم به چشمی بگیرید»). کنترل‌های هوشمند ایکس‌ویژن بعضاً بلوتوثی/دانگل‌دار (کیبورد) هستند که در بازار ایران جدا هم فروخته می‌شوند (تورب). اگر با دکمه‌های روی بدنه دستگاه همه‌چیز کار می‌کند، تلویزیون سالم و مسیر ریموت/گیرنده متهم است.
۲. علائم مشاهده‌ای (Symptoms)
- هیچ‌کدام از دکمه‌های ریموت واکنش ندارد؛ با دکمهٔ پاور بدنه روشن می‌شود.
- فقط از فاصله/زاویهٔ روبه‌رو کار می‌کند → ضعف IR (باتری، LED ریموت، یا چشمی کثیف/شل).
- ریموت بلوتوثی/دانگل‌دار پس از ریست TV بی‌کار شد → Need re-pairing.
- دکمه‌ای خاص عمل نمی‌کند → لاستیک/PCB ریموت (نه تلویزیون).
- واکنش با گوشی (برنامهٔ ریموت) هست و با کنترل اصلی نه → ریموت معیوب.
۳. عیب‌یابی گام‌به‌گام (Diagnostic Flow)
- گام: باتری و کنتاکت — باتری نو (جهت صحیح)، تمیز کردن فنرهای اکسیدشده.
- گام: تست IR با دوربین گوشی — دوربین سلفی (که فیلتر IR ندارد) روشن؛ انتهایِ ریموت را به لنز گرفته و دکمه بزنید: نور بنفشِ دیدنی = ریموت سالم (آموزش امیک/زودکمک). ندیدید → LED ریموت/PCB.
- گام: جایگزین نرم‌افزاری — با «ریموت ایکس‌ویژن» در کافه‌بازار/گوگل‌پلی یا HDMI-CEC رسیور تلویزیون را روشن کنید: اگر با این‌ها کار کرد، گیرنده سالم و ریموت معیوب است.
- گام: Pair مجدد کنترل بلوتوثی — نزدیک TV، معمولاً نگه‌داشتن Home+Back یا دکمهٔ pair تا پیام جفت‌شدن (بسته به سری؛ راهنمای دیجی‌کالا مسیر Android TV: Settings → Remotes & Accessories). اگر کنترل دانگل‌دار است: دانگل USB را پورت دیگر.
- گام: چشمی IR (تکنسین) — برد کوچک IR (sub-board) جلوی قاب: تمیز کردن لنز کوچک، بررسی فلاکسی/پین‌های سوکت و لحیم سرد؛ عموماً با تعویض ماژول IR ارزان حل می‌شود (زودکمک/تی‌وی‌مانیتور روش‌های تعمیر چشمی را توضیح می‌دهند).
جدول تست‌های اهم‌متر و ولتاژ (Multimeter)
| نقطهٔ تست / قطعه | مقدار سالم | واحد | در صورت انحراف | منبع |
|---|---|---|---|---|
| LED فرستندهٔ ریموت (تست دیود) | روشن‌شدن با دوربین/تست دیود | — | خاموش → تعویض ریموت | emic.ir |
| Vcc پایین چشمی IR روی برد | طبق طراحی برد (معمولاً ۳.۳/۵) | VDC | صفر → مسیر تغذیه/سوکت | کم‌مستند برای ایکس‌ویژن |
| continuity سیم/فلاکسی چشمی | سالم | Ω | قطعی → بازجاسازی/تعویض | tvmonitor.ir (عمومی) |
۴. دلایل ریشه‌ای و راه‌حل‌ها
| # | دلیل احتمالی | احتمال شیوع | راه‌حل | قطعه موردنیاز |
|---|---|---|---|---|
| ۱ | باتری/کنتاکت ریموت | زیاد | تعویض/تمیز | باتری AAA |
| ۲ | فرسودگی LED ریموت یا لاستیک | زیاد | ریموت جایگزین | IR remote |
| ۳ | آلودگی/سایه روی چشمی (نوار چسب/برچسب روی قاب) | متوسط | تمیز/برداشتن مانع | — |
| ۴ | از‌جفت‌افتادگیِ کنترل بلوتوثی | متوسط | Re-pair | — |
| ۵ | خرابی ماژول/چشمی IR | کم | تعویض ماژول IR/سوکت | IR receiver board |
۵. دستورالعمل تعویض قطعه (Repair Procedure)
- ریموت: بازکردن پیچ‌های پشت، شستن برد/لاستیک با الکل ایزوپروپیل و خشک‌کردن کامل؛ اگر کنتاکت دکمه‌ها با مولتی‌متر تست شود دقت بیشتر می‌شود.
- چشمی: قاب پشت باز؛ برد کوچک جلویی (متصل با فلاکس/پین) جدا؛ ماژول IR با همان پین‌اوت (معمولاً ۳پین: Vcc/GND/OUT) تعویض — قطعهٔ یونیورسال در بازار قطعات ایران موجود است.
- در مدل‌هایی که IR روی مین است، تعویض/لحیم چشمی کارگاه می‌خواهد.
- تست با دوربین و ریموت اصلی پس از بستن؛ زاویه‌های چپ/راست/پایین را چک کنید.
۶. قطعات یدکی مرتبط
| نام قطعه (EN) | کد مرجع / Part Number | توضیح |
|---|---|---|
| IR remote for X-Vision | مطابق مدل ریموت اصلی (جست‌وجوی فارسی در Torob/دیجی‌کالا) | ریموت یونیورسال تنظیمی هم جواب می‌دهد |
| IR receiver module (3-pin) | مطابق مارک روی قطعه | یونیورسال؛ پین‌اوت را تطبیق دهید |
| Bluetooth/dongle remote (کیبورددار) | — | در Torob/بازار قطعات برای ایکس‌ویژن موجود است |
| باتری AAA | — | اول از همه |
هیچ شماره فنی ساخته‌شده‌ای در این جدول نوشته نشود؛ اگر منبع معتبری شماره نداده، همان جملهٔ «از روی قطعهٔ معیوب یا کاتالوگ مدل استخراج کنید» کافی است.
۷. تنظیمات و ریست پس از تعمیر
- جفت‌کردن مجدد کنترل بلوتوثی از Settings → Remotes & Accessories → Pair.
- اگر TV در حالت «فقط بلوتوث» گیر کرده، با IR موقت/برنامهٔ گوشی قطع‌وصلش کنید.
- HDMI-CEC را در تنظیمات Device Preferences روشن کنید تا با ریموت رسیور هم کنترل‌پذیر باشد.
۸. نکات ایمنی
- باتری لیتیومی ریموت‌های کیبورددار را short/سوراخ نکنید.
- الکل دور از شعله؛ برد ریموت کامل خشک شود قبل از باتری‌گذاری.
- بازکردن قاب TV فقط پس از دوشاخه‌بیرون و ۱۰ دقیقه صبر (خازن‌های پاور).
۹. پیشگیری
- ریموت یدکی/برنامهٔ موبایل برای روز مبادا.
- باتری‌ها را در مصرف‌نزدن از ریموت خارج کنید (شیردهی اسید به فنر).
- برچسب/نوار روی چشمی نچسبانید؛ تمیز نگه‌داشتن لنز کوچک جلوی قاب.
۱۰. خطاهای رایج تعمیرکار
- عوض‌کردن برد اصلی برای «روشن نشدن با ریموت» بدون تست باتری/دوربین.
- نادیده‌گرفتن حالت «کنترل بلوتوثی جفت‌نشده» پس از ریست کارخانه.
- تعمیر چشمی IR روی برد اصلی با هویهٔ سنگین و کندن پدها.
- فراموشی تست دکمهٔ بدنه که یک‌شبه بین «تلویزیون» و «ریموت» مرز می‌کشد.
۱۱. ایرادهای مرتبط
- تلویزیون روشن نمی‌شود (بی‌برق / چراغ استندبای خاموش یا چشمک‌زن)
- قطع یا اعوجاج صدا (اسپیکر، آمپلی‌فایر، HDMI eARC/ARC)
- وای‌فای، شبکهٔ خانگی و قطع شدن اینترنت
- هنگ و کندی سیستم‌عامل، آپدیت نرم‌افزار، ریست کارخانه
۱۲. منابع (Sources)
- معرفی دکمه‌ها و راهنمای کنترل تلویزیون ایکس ویژن — آچاره — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
- آموزش وصل کردن گوشی به تلویزیون ایکس ویژن (بلوتوث) — مجله دیجی‌کالا — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
- تعمیر چشمی تلویزیون | رفع مشکل سنسور مادون قرمز — زودکمک — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
- آموزش تست فرستنده و گیرنده مادون قرمز IR — اِمیک — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
- برنامهٔ ریموت کنترل ایکس ویژن — کافه‌بازار — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
- تعمیر چشمی تلویزیون؛ دلایل خرابی و رفع مشکل — تی‌وی مانیتور — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
- مشکلات تلویزیون‌های xvision (کیفیت ریموت/گیرنده) — پیشرانس — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
یادداشت هزینه (تقریبی)
- ریموت یدکی/یونیورسال ایکس‌ویژن در Torob/دیجی‌کالا قیمت روز دارد (معمولاً بسیار کمتر از هزینهٔ برد). تعمیر چشمی IR در محدودهٔ اجرت عیب‌یابی+قطعهٔ ارزان است؛ عدد برند-اختصاصی مستند نشد.