معادل انگلیسی: Vertical / Horizontal Lines on Screen سطح دشواری تعمیر: ★★★★☆ (تشخیص ساده، تعمیر معمولاً تکنسینی)
۱. خلاصه
خطوط عمودی/افقی رنگی یا سیاه از ایرادات شایع و پرهزینهٔ تلویزیون‌های ال‌جی است. راهنمای رسمی LG («If You See Horizontal or Vertical Lines or Dots on Your TV») ابتدا تست منبع سیگنال و Self Diagnosis را پیشنهاد می‌کند و اگر خط‌ها با تغییر ورودی حذف نشدند، ایراد را به پنل/برد درایور نسبت می‌دهد (lg.com hk). برای OLEDها هم راهنمای رسمی جداگانهٔ «I see vertical lines or stains on my screen» وجود دارد (lg.com africa). در منابع فارسی، lgisfahan و goldiran علت غالب خطوط عمودی را خرابی مسیر T-CON/درایور لبهٔ پنل (COF/فلت‌های Source) و علت خطوط افقی را بیشتر Gate-driver یا فشار/ضربه به لبهٔ پنل می‌دانند. شایع‌ترین علت ریشه‌ای در عمل: جداشدگی/اکسید شدن فلت‌های لبه یا خرابی T-CON، و در موارد پیشرفته خود پنل.
۲. علائم مشاهده‌ای (Symptoms)
- یک یا چند خط عمودی رنگی/سیاه از بالا تا پایین تصویر.
- خط‌های افقی باریک یا نوارهای پهن افقی.
- نقاط مردهٔ خوشه‌ای (دات) در کنار خط‌ها — راهنمای رسمی LG هر سه علامت را یک‌جا پوشش می‌دهد.
- خطوط با تغییر ورودی (HDMI → تیونر → منو) تغییر نمی‌کنند → ایراد سمت پنل/T-CON است (budget.repair، lg.com).
- شرایط بروز: گاهی با گرم شدن دستگاه کم/زیاد می‌شوند (نشانهٔ لحیم‌سردی COF یا فلت شل).
۳. عیب‌یابی گام‌به‌گام (Diagnostic Flow)
از ساده‌ترین و کم‌هزینه‌ترین شروع کنید.
- حذف منبع خارجی: کابل‌های HDMI/آنتن را جدا کنید و منوی داخلی یا Screen Test را باز کنید؛ اگر خط غیب شد، ایراد از کابل/دستگاه منبع است (راهنمای رسمی LG؛ lg.com).
- Self Diagnosis / Screen Test: در webOS: Settings → Support → Self Care/Diagnosis → Screen Test (یا Picture Test) را اجرا کنید؛ باقی‌ماندن خط در تست داخلی یعنی نقص سمت نمایشگر (lg.com؛ مسیر منو در نسخه‌های مختلف webOS کمی فرق می‌کند — کم‌مستند).
- تست فشار ملایم قاب (بدون فشار به خود پنل): اگر با فشار خیلی ملایم لبهٔ پایین/کنار قاب، خط‌ها قطع و وصل شدند → فلت/COF یا T-CON متهم است (روش رایج؛ کم‌مستند).
- بازکردن قاب پشت و بررسی فلت‌ها (تکنسین): کانکتورهای LVDS/فلت‌های بین مین‌برد و T-CON و فلت‌های لبهٔ پنل را از نظر اکسید، تاخوردگی و شل‌شدگی بررسی و تمیز/بازجا بزنید (dibaposhtiban.ir، goldiran).
- تفکیک T-CON از پنل: با تست ولتاژهای VGL/VGH/VDD روی خروجی T-CON (مقادیر هر پنل روی سیلک/برچسب T-CON درج می‌شود؛ عدد عمومی واحد نیست — کم‌مستند) و بررسی GH/GS؛ انحراف → خرابی برد T-CON، نرمال و باقی‌ماندن خط → نقص درایور لبه/پنل.
- تشخیص OLED: در OLEDها خط عمودی/لکه طبق راهنمای رسمی LG اغلب به خود پنل برمی‌گردد و مسیر گارانتی توصیه می‌شود (lg.com africa).
جدول تست‌های اهم‌متر و ولتاژ (Multimeter)
| نقطهٔ تست / قطعه | مقدار سالم | واحد | در صورت انحراف | منبع |
|---|---|---|---|---|
| ولتاژهای خروجی T-CON (VGL/VGH/GH/GS) | مطابق برچسب همان T-CON | VDC | انحراف → تعمیر/تعویض T-CON | ravielectronics.in (روش عمومی)، dibaposhtiban.ir |
| continuity فلت‌های لبه/کانکتور LVDS | نزدیک صفر و بدون قطع | Ω | قطعی/اکسید → تمیزکردن/تعویض فلت | goldiran، dibaposhtiban.ir |
| تغذیهٔ ورودی T-CON از برد پاور | مطابق چاپ برد | VDC | فقدان → خرابی برد پاور و خازن‌های بادکرده (SMPS) | روش استاندارد |
۴. دلایل ریشه‌ای و راه‌حل‌ها
| # | دلیل احتمالی | احتمال شیوع | راه‌حل | قطعه موردنیاز |
|---|---|---|---|---|
| ۱ | آلودگی/شل‌شدگی فلت‌های T-CON و پنل | زیاد | تمیزکاری و جاگذاری مجدد فلت‌ها | — |
| ۲ | خرابی T-CON (gmeling/سمسولت/منابع گیت) | زیاد | تعمیر یا تعویض T-CON → خرابی برد T-CON | T-CON board |
| ۳ | جداشدگی/خرابی COF درایور لبهٔ پنل | متوسط | تعمیر TAB با دستگاه COF-bonder (تکنسین خاص) یا تعویض پنل | پنل |
| ۴ | نقص پنل (OLED: راهنمای رسمی LG) | متوسط | ارزیابی اقتصاد تعویض پنل → شکستگی و ضربه‌خوردگی پنل (اقتصاد تعویض پنل) | پنل |
| ۵ | ایراد سیگنال/کابل منبع بیرونی | کم | تعویض کابل/ورودی | — |
| ۶ | خرابی خروجی تصویر مین‌برد (نادر: خط‌ها با منو هم هست ولی LVDS سالم) | کم | خرابی مین‌برد (Main Board / MB) | Main board |
۵. دستورالعمل تعویض قطعه (Repair Procedure)
- تلویزیون را از برق بکشید و حداقل ۱۰ دقیقه صبر کنید تا خازن‌های برد پاور دشارژ شوند.
- تلویزیون را صفحه‌رو‌به‌پایین روی سطح نرم بگذارید و قاب پشت را باز کنید.
- روی T-CON (در بسیاری از مدل‌های ال‌جی زیر شیلد فلزی وسط یا پشت پنل) دسترسی پیدا کنید؛ کانکتورهای فلت پنل را با قفل‌زبان آزاد کنید و فلت‌ها را تمیز (الکل ایزوپروپیل + بدون پرز) و مجدد جا بزنید.
- اگر T-CON معیوب تشخیص داده شد، برد جایگزین با همان شماره فنی از روی برد معیوب/کاتالوگ مدل تهیه کنید (ساخت شماره فنی ممنوع).
- برای تعمیر COF/تابینگ لبه، دستگاه Hot Bar/ACO بوندر لازم است؛ بدون تجربه به تکنسین پنل ارجاع دهید.
- پس از بستن، مجدد Screen Test بگیرید و حداقل ۳۰ دقیقه با محتوای متحرک تست کنید.
۶. قطعات یدکی مرتبط
| نام قطعه (EN) | کد مرجع / Part Number | توضیح |
|---|---|---|
| T-CON board | شماره فنی از روی قطعهٔ معیوب/کاتالوگ مدل | حتی با یک مدل تلویزیون، شماره پنل مهم است |
| Flat/ribbon cable (LVDS) | از روی کاتالوگ مدل | در مدل‌های جدا بودن T-CON از مین‌برد |
| COF/tabbing repair | — | تعمیر تخصصی پنل، نه قطعهٔ قابل سفارش عمومی |
| Panel | از روی برچسب پشت پنل | اقتصاد تعویض پنل را قبل از سفارش بسنجید (شکستگی و ضربه‌خوردگی پنل (اقتصاد تعویض پنل)) |
هیچ شماره فنی ساخته‌شده‌ای در این جدول نوشته نشود؛ اگر منبع معتبری شماره نداده، همان جملهٔ «از روی قطعهٔ معیوب یا کاتالوگ مدل استخراج کنید» کافی است.
۷. تنظیمات و ریست پس از تعمیر
- پس از تعویض T-CON/فلت، Screen Test و تصویر تمام‌سفید/مشکی/RGB بگیرید (Settings → Support → Self Care در webOS).
- آپدیت فریمور webOS از مسیر رسمی را انجام دهید؛ در برخی موارد پیکسل‌دهی/خط نرم‌افزاری با آپدیت رفع شده است (کم‌مستند).
- Factory Reset تنها در صورت شک به نرم‌افزار (کم‌کمک به خط سخت‌افزاری نمی‌کند).
۸. نکات ایمنی
- خازن‌های برد پاور و مدار PFC بعد از قطع برق هم ولتاژ کشنده دارند.
- کار روی ولتاژ زنده (شبکهٔ ایران ۲۲۰–۲۴۰ VAC؛ منابع آمریکایی ۱۲۰ VAC) و تابینگ پنل فقط با تکنسین مجاز.
- فلت‌های پنل را در حالت زنده هرگز نکشید؛ شوک ESd/قوسی می‌تواند T-CON و پنل را با هم نابود کند.
۹. پیشگیری
- از فشار، تکان شدید و ضربه به لبهٔ قاب و خود پنل بپرهیزید (بیشتر خط‌های تک‌عمودی از ضربهٔ لبه شروع می‌شوند).
- هنگام جابه‌جایی تلویزیون، پنل را نچرخانید و لبه‌ها را نگه ندارید.
- تمیزکاری صفحه با دستمال نرم و بدون فشار روی یک نقطه.
۱۰. خطاهای رایج تعمیرکار
- تعویض T-CON بدون تمیزکاری فلت‌ها و بدون تست فشار ملایم — بخش بزرگی از موارد با جاگذاری فلت حل می‌شود (goldiran، dibaposhtiban.ir).
- عدم تطبیق شماره فنی T-CON با شمارهٔ پنل (نه فقط مدل فروشگاهی) → خط باقی می‌ماند (ifixit: «Vertical lines after t-con replacement»).
- اعلام «پنل سوخته» بدون اجرای Screen Test رسمی LG و بدون تست تغییر ورودی.
- دست‌زدن به پنل OLED بدون احتیاط؛ ترک پنل غیرقابل ترمیم و گران است.
۱۱. ایرادهای مرتبط
- خرابی برد T-CON
- شکستگی و ضربه‌خوردگی پنل (اقتصاد تعویض پنل)
- پرش، لرزش و فلیکر تصویر
- تلویزیون روشن است و صدا دارد ولی تصویر ندارد (خرابی بک‌لایت)
- سایه، تصویر دوبل و ماندگاری تصویر (image retention / burn-in)
۱۲. منابع (Sources)
- If You See Horizontal or Vertical Lines or Dots on Your TV — lg.com (Help Library) — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
- [LG OLED TV] I see vertical lines or stains on my screen — lg.com — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
- علت خط عمودی روی تلویزیون ال جی؛ تست خانگی و راه‌حل تخصصی — lgisfahan.com — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
- راهنمای کامل علت خطوط افقی و عمودی صفحه نمایش انواع تلویزیون — goldiran.ir — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
- خطوط عمودی روی صفحه تلویزیون LED، علت و راهکارهای رفع آن — dibaposhtiban.ir — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
- دلایل خط افتادن روی تلویزیون — نمایندگی ال جی (lg.ir.center) — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
- TV Vertical Lines on Screen? Test the Source First — budget.repair — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
- Vertical lines after t-con replacement — iFixit LG Television — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
هزینه (تقریبی): برآورد ریالی اختصاصی و مستند برای «خط روی پنل» از نرخ‌نامه‌های بررسی‌شده به‌دست نیامد؛ هزینه به تشخیص نهایی (فلت/T-CON/پنل) وابسته است — هزینهٔ T-CON را در خرابی برد T-CON و پنل را در شکستگی و ضربه‌خوردگی پنل (اقتصاد تعویض پنل) ببینید (منابع: khedmatazma.com، rayantv.com، تقریبی).