معادل انگلیسی: Image Retention, Double Image & Burn-in سطح دشواری تعمیر: ★★★☆☆ (نرم‌افزاری رایج؛ سوختگی پنل جبران‌ناپذیر)
۱. خلاصه
«سایه/شبح» دو پدیدهٔ متفاوت است: image retention موقتی (معمولاً OLED و LED؛ با چند دقیقه محتوای متحرک یا Pixel Refresher محو می‌شود) و burn-in دائمی (تغییر شیمیایی ارگانیک‌های OLED؛ طبق صفحهٔ رسمی LG قابل رفع کامل نیست و فقط کم‌شدن با Pixel Refresher/Panel Reset ممکن است). راهنمای رسمی LG US «Troubleshooting Image Burn-In» روش تشخیص (نمایش محتوای سفید/طوسی و مشاهدهٔ جای لوگو/نوار خبر) و ابزارهای داخلی (Screen Shift، Pixel Refresher در Self Care) را معرفی می‌کند؛ صفحهٔ UK همان مسیر را با نام‌های انگلیسی menus جدید می‌دهد. صفحهٔ OLED Reliability ال‌جی، عمر پنل و سیاست کاهش شدت تدریجی را توضیح می‌دهد. بحث داغ: پوشش گارانتی — cpscentral می‌گوید OLEDها گارانتی ۵ سالهٔ پنل دارند، ولی گزارش‌های r/LGOLED خط «مشکلات پیکسل/برین‌این مشمول گارانتی نیست» را نقل می‌کنند؛ هر دو روایت ذکر می‌شود. در LED، «تصویر دوبل/سایه‌دار» بیشتر از T-CON/فلت می‌آید → خرابی برد T-CON و خطوط عمودی و افقی روی تصویر.
۲. علائم مشاهده‌ای (Symptoms)
- جای لوگوی کانال/نوار HUD بازی روی تصویر باقی می‌ماند و به‌آرامی کم می‌شود (retention).
- سایه‌ای ثابت که هرگز نمی‌رود، حتی بعد از چند Pixel Refresher (burn-in دائمی).
- روی پس‌زمینهٔ طوسی، کنتور حاشیهٔ سیاه یا شکل پنجرهٔ باز دیده می‌شود (lg.com us).
- تصویر انگار دو نسخهٔ نیمه‌شف از هم دارد (double image) — بیشتر LED/T-CON.
- کنتراست سمت چپ/راست پنل متفاوت شده (ناهم‌سویی فرسایش پیکسل‌ها).
۳. عیب‌یابی گام‌به‌گام (Diagnostic Flow)
از ساده‌ترین و کم‌هزینه‌ترین شروع کنید.
- تست یکدست: تصویر سفید/طوسی/سبز تمام‌صفحه نمایش دهید؛ شکلِ لوگوی ثابت قبلی = ماندگاری، خطوط/تکرار افقی-عمودی = T-CON/فلت (goldiran).
- صبر فعال: محتوای متحرک طبیعی ۲۰–۳۰ دقیقه پخش کنید؛ محوشدن → retention موقت، بی‌تغییری → مشکوک به سوختگی (adibservice).
- Pixel Refresher: Settings → Support → Device Care/Self Care → OLED Care → Pixel Refresher (یا Screen Reinitialization در فریمورهای جدید)؛ یک‌بار کامل اجرا و بعد تست دوباره (lg.com us، lg.com uk).
- دو نوبت با فاصله: در retentionهای قدیمی‌تر، اجرای دوم بعد از ۲۴ ساعت کمک می‌کند؛ انتظار معجزه برای burn-in نداشته باشید (lg.com us).
- Screen Shift/Logo Handling را روشن کنید تا پیشرفت ادامه‌دار کند (lg.com uk؛ منوهای OLED).
- تفکیک منبع: اگر تصویر دوبل فقط در یک ورودی/HDMI است، سمت دستگاه منبع را تست و سپس کابل/پورت را → پورت‌های HDMI و «سیگنال نیست».
- بررسی گارانتی: سریال را در lg.com استعلام؛ سیاست پوشش burn-in را مکتوب بگیرید؛ روایت‌ها دربارهٔ پوشش متفاوت است (cpscentral، r/LGOLED).
- سخت‌افزار (تکنسین): double image در LED با تست گرم/سردکردن T-CON و بررسی فلت COF تغییر کرد → مسیر پنل/فلت‌ها؛ در OLED نقص پنل = تعویض پنل (بسیار گران، کم‌صرفه در ایران).
جدول تست‌های اهم‌متر و ولتاژ (Multimeter)
| نقطهٔ تست / قطعه | مقدار سالم | واحد | در صورت انحراف | منبع |
|---|---|---|---|---|
| (LED) ریل VGL/VGH روی T-CON | مطابق برچسب/نقشهٔ همان برد | VDC | انحراف → خازن/رگولاتور T-CON (کم‌مستند: اعداد عمومی منتشرشده معتبر نیست) | goldiran |
| (OLED) — تست مولتی‌متر روی پنل انجام نشود | — | — | فقط تشخیص با محتوای تست | lg.com us |
| تغییر رفتار double image با گرم/سرد T-CON | پایدار | — | وابسته به دما → فلت/COF → خرابی برد T-CON | (رویهٔ عمومی عیب‌یابی) |
۴. دلایل ریشه‌ای و راه‌حل‌ها
| # | دلیل احتمالی | احتمال شیوع | راه‌حل | قطعه موردنیاز |
|---|---|---|---|---|
| ۱ | محتوای ثابت طولانی (لوگو/نوار/بازی HUD) روی OLED | زیاد | کاهش شدت نور + retention موقت را Pixel Refresher | — |
| ۲ | retention موقت LED/OLED | زیاد | محتوای متحرک/ریفرشر | — |
| ۳ | burn-in دائمی OLED | متوسط در مصرف قدیمی | Panel Reset توسط سرویس؛ در پیشرفته تعویض پنل | OLED panel |
| ۴ | نقص T-CON/فلت (تصویر دوبل/سایه‌دار LED) | متوسط | خرابی برد T-CON | T-CON board |
| ۵ | باگ فریمور/رویهٔ Dimming | کم | Software Update + Screen Shift فعال | — |
۵. دستورالعمل تعویض قطعه (Repair Procedure)
فقط برای مسیر T-CON در LED (در OLED تعویض پنل کار خدمات رسمی است):
- تلویزیون را از برق بکشید و حداقل ۱۰ دقیقه صبر کنید تا خازن‌های برد پاور دشارژ شوند.
- قاب پشت/جلو را باز کنید؛ روی T-CON هیت‌سینک را باز و برد را از جایگاهش آزاد کنید.
- فلت‌های LVDS/Source را علامت‌گذاری کنید؛ T-CON را با پارت‌نامبر دقیق روی برد جایگزین کنید.
- در پنل OLED، دست‌زدن به فلت‌های COF و ترمیم آن با دستگاه باندینگ فلت و عملاً خارج از سرویس خانگی/کارگاهی معمول است.
- پس از بستن: ۳۰ دقیقه محتوای یکدست برای تأیید نبود دوبلی/سایه.
۶. قطعات یدکی مرتبط
| نام قطعه (EN) | کد مرجع / Part Number | توضیح |
|---|---|---|
| T-CON board (LED) | از روی برچسب برد | حتماً هم‌شماره؛ وگرنه تایمینگ بهم می‌ریزد |
| OLED panel | از سرویس رسمی | قطعهٔ استراتژیک؛ اقتصادی بودن تعمیر را بسنجید |
| Source COF flex | از روی قطعهٔ معیوب | فقط با دستگاه bonding قابل تعویض |
هیچ شماره فنی ساخته‌شده‌ای در این جدول نوشته نشود؛ اگر منبع معتبری شماره نداده، همان جملهٔ «از روی قطعهٔ معیوب یا کاتالوگ مدل استخراج کنید» کافی است.
۷. تنظیمات و ریست پس از تعمیر
- اجرای یک‌بارهٔ Pixel Refresher بعد از هر تعمیر نرم‌افزاری/بردی (lg.com us).
- فعال‌سازی Screen Shift، Auto Layout Adjust و Logo Dimming در مدل‌های OLED (lg.com uk).
- در تنظیمات تصویر: OLED Light را برای مصرف روزمره روی سطح متوسط بگذارید؛ روشنایی مداوم حداکثری فرسایش را تند می‌کند (lg.com hk_en reliability، zoomit).
- اگر بعد از فکتوری ریست هم ماندگاری پیشرفت می‌کند، مشکل پنل است → هنگ و کندی سیستم‌عامل، آپدیت نرم‌افزار، ریست کارخانه.
۸. نکات ایمنی
- باز کردن قاب و لمس برد فقط پس از دشارژ؛ خازن‌های پاور کشنده‌اند.
- کار روی ولتاژ زنده (ایران ۲۲۰–۲۴۰ VAC؛ منابع آمریکایی ۱۲۰ VAC) با تکنسین مجاز.
- پنل OLED در برابر فشار/ضربه حساس‌تر و ترکش برگشت‌ناپذیر است → شکستگی و ضربه‌خوردگی پنل (اقتصاد تعویض پنل).
۹. پیشگیری
- از نمایش لوگو/نوار ثابت طولانی‌مدت پرهیز کنید؛ هر چند ساعت محتوا را عوض کنید (lg.com us، itechguides).
- Screen Shift و Pixel Refresher خودکار (معمولاً بعد از ۲ ساعت standby خودکار) را غیرفعال نکنید (lg.com uk).
- در بازی: HUD شفاف/کم‌نور انتخاب کنید؛ در اخبار/ورزش: زوم و جابه‌جایی تصویر (zoomit).
- روشنایی حداکثری OLED را برای روزمره نگه دارید نه برای «هرچه روشن‌تر» (lg.com hk_en).
۱۰. خطاهای رایج تعمیرکار
- وعدهٔ «رفع کامل burn-in» با ریفرشر؛ رسمی LG می‌گوید هدف کم‌کردن شدت است نه حذف تضمینی (lg.com us).
- اجرای چند بارهٔ پشت‌سرهم Panel Reset بدون فاصله؛ زمان‌بر و عملاً بی‌بازده.
- تشخیص retention دائمی به‌جای موقت در ۵ دقیقه؛ حداقل ۲۴ ساعت صبر و دو نوبت ریفرشر لازم است (adibservice).
- قول پوشش گارانتی بدون بررسی شرایط؛ روایت‌های موجود دربارهٔ burn-in در گارانتی متناقض است (cpscentral در برابر r/LGOLED).
۱۱. ایرادهای مرتبط
- خرابی برد T-CON
- خطوط عمودی و افقی روی تصویر
- شکستگی و ضربه‌خوردگی پنل (اقتصاد تعویض پنل)
- تصویر تیره، نیمهٔ تاریک صفحه یا لکه‌های تاریک (بک‌لایت LED)
- هنگ و کندی سیستم‌عامل، آپدیت نرم‌افزار، ریست کارخانه
۱۲. منابع (Sources)
- LG TV Troubleshooting Image Burn-In — lg.com — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
- [LG OLED TV] Image Retention (Ghosting) — lg.com (UK) — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
- OLED TV Reliability — lg.com (HK) — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
- Does My LG OLED TV Warranty Cover Burn-In or Dead Pixels? — cpscentral.com — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
- Burn-in or pixel-related issues not warrantied by LG — r/LGOLED — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
- پیشگیری از سوختگی تصویر روی صفحه OLED — zoomit.ir — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
- Image Retention or Ghosting Issues on OLED TVs — adibservice.com — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
- مشکل پیکسل‌سوختگی تلویزیون — goldiran.ir — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۴
هزینه (تقریبی): نرخ تعویض پنل OLED در منابع ایرانی به‌صورت عدد عمومی ثابتی منتشر نشده و عملاً «استعلام روز» است؛ در adibservice/goldiran فقط به گران‌بودن آن اشاره شده. هزینهٔ تعویض T-CON در LED طبق khedmatazma.com هم‌ردیف تعمیر برد (چند میلیون تومان، تقریبی) برآورد می‌شود؛ عدد مستند مستقل یافت نشد (کم‌مستند).