خرابی پمپ تخلیه ماشین ظرفشویی سامسونگ (گیردگی، گیرپاژ پروانه، سوختن سیمپیچ)
معادل انگلیسی: Drain Pump Failure سطح دشواری تعمیر: ★★★☆☆ (بازکردن و تست درِ پمپ برای کاربر آزمونپسند؛ تعویض موتور پمپ — تکنسین)
۱. خلاصه
پمپ تخلیه پرکارترین قطعهٔ «موتوردار» ظرفشویی است و خرابیاش دو چهره دارد: گیردگی مکانیکی و سوختن سیمپیچ. راهنمای UK دقیقاً چهرهٔ اول را ترسیم میکند: در کد 5C/5E «Drain pump failure» — شایعترین علت: «شکستهٔ ظرف یا اجسام خارجیِ گیرافتاده در پروانهٔ (impeller) پمپ»، و اقدام رسمی: بازکردن درپوش/پیچ پمپ، خارجکردن جسم خارجی، و اگر درست نشد تماس با سرویس. صفحهٔ LB (لبنان) همین را بهصورت دستورالعمل کاربری داده: بعد از درآوردن فیلتر میکرو استوانهای، درپوش پمپ تخلیه را با فشار دادن دستهاش بیرون بیاور، پروانه را از نظر سلامت بررسی کن، درپوش را سرِ جا بگذار — یعنی در خیلی از مدلها تمیزکردن پمپ اصلاً بازکردن بدنهٔ دستگاه را لازم ندارد. در ریدیت (x53sap، 1dkhl6p) چهرهٔ سختتر دیده میشود: پروانهای که با دست آزاد نمیچرخد و سؤالات «چطور این قطعه را بیرون بیاورم» برای تعویض کل یونیت پمپ. JustAnswer (pd7ba) الگوی زمانی کد را نشان میدهد: 5C در نزدیک پایان سیکل ظاهر میشود. برای تفکیک از کد سطح آب: 1C «تخلیهٔ ممتد بدون آب» است (پمپ سالم، آب نیست)، 5C «تلاش تخلیه با آب موجود» است؛ OC هم آب بیشازحد که CA آن را «اغلب وابسته به مشکل تخلیه» میداند.
۲. علائم مشاهدهای (Symptoms)
- آب روی کف مخزن مانده و درِ سیکل باز نمیشود/چرخه تمام نمیشود؛ کد 5C/5E (UK) یا SC/SE/SR (CA/امریکا).
- کد نزدیک انتهای سیکل — الگوی گزارشش در JustAnswer.
- صدای وزوز/هوم پمپ بدون خروج آب = گیرپاژ پروانه یا پره شکسته؛ بیصدا بودن کامل = برق/سیمپیچ.
- تخلیهٔ ناقص و تکراری (نیمهکاره) که با تمیزکردن فیلتر بهتر و بدتر میشود — لقی پروانه (خبر r/appliancerepair: پروانهٔ گشادشده).
- بوی سوختگی یا ذوب پلاستیک از ناحیهٔ پمپ = سیمپیچ/روتور.
- شرایط بروز: بعد از شکستن ظرف/ریختن تهماندهٔ غذا، بعد از کارکرد با فیلتر کثیف، مدلهای چندسالکارکرد (خوردگی محور).
۳. عیبیابی گامبهگام (Diagnostic Flow)
از سادهترین و کمهزینهترین شروع کن. هر گام: اقدام → انتظار → اگر نه، گذار به گام بعد.
- گام: تأیید واقعی بودن کد تخلیه — UK: 5C یعنی «تخلیه نمیکند/پمپ گیرکرده»؛ 1C را با آن اشتباه نگیر (برگهٔ ۰۲). آب داخل مخزن؟ بله → مسیر تخلیه.
- گام: مسیر بیرونی — شیلنگ تخلیه تا حدِ مجاز و بدون تاخوردگی/تاشدگی؛ در CA «بررسی و تمیزکردن اتصالات تخلیه، شیلنگ، فیلتر و sump» اولین راهحل 5C/OC است.
- گام: فیلترها و sump — فیلتر میکرو استوانهای و زیر آن را تمیز کن (دستور LB پیشنیاز دسترسی به پمپ است).
- گام: درپوش پمپ و پروانه (تست کاربر) — LB: دستهٔ درپوش را فشار بده، درپوش را بردار، پروانه را چک کن که سالم و آزاد باشد و جسم خارجی (شیشه، هسته، سکه) را خارج کن؛ درپوش را ببند و سیکل تخلیه تست شود. UK هم همین اقدام را نوشته: «پیچ/محفظهٔ پمپ را باز کن و مواد خارجی را خارج کن».
- گام: تست الکتریکی (تکنسین) — اگر پمپ صدا نمیدهد: ولتاژ ترمینال پمپ حین دستور تخلیه (طبق لیست UK، پمپ باید در آن فاز برق بگیرد؛ عدد مدلمحور — کممستند)؛ اگر ولتاژ هست و کار نمیکند → continuity/مقاومت سیمپیچ پمپ طبق سرویسمنوال؛ قطعی یا صفر = سوخته.
- گام: برد/رله — بدون ولتاژ حین دستور → مسیر فرمان (rلهٔ برد) ← خرابی برد اصلی (Main Control Board) ماشین ظرفشویی سامسونگ؛ این تفکیک را با لامپ تست/ولتاژسنج انجام بده نه حدس.
- گام: تعویض یونیت — پروانهٔ لقیداده/شکسته یا سیمپیچ سوخته: تجربهٔ ریدیت (1dkhl6p) نشان میدهد تعویض معمولاً بازکردن کاور و کشیدن یونیت بیرون را لازم دارد و در برخی مدلها چالشبرانگیز است.
جدول تستهای اهممتر و ولتاژ (Multimeter)
| نقطهٔ تست / قطعه | مقدار سالم | واحد | در صورت انحراف | منبع |
|---|---|---|---|---|
| چرخش پروانه با دست (دستکش) | آزاد، بدون گیر و بدون لقی محسوس | مکانی | گیر → تمیز؛ لق/شکست → تعویض | LB/UK |
| سیمپیچ پمپ تخلیه | continuity طبق منوال (معمولاً دهها تا چندصد Ω؛ مدلمحور — کممستند) | Ω | OL/کوتاه → تعویض | الگوی عمومی تست + roberah در برگهٔ ۱۷ |
| پمپ → بدنه | OL | MΩ | نشتی → trip فیوز (برگهٔ ۱۷) | — |
| ولتاژ ترمینال حین دستور تخلیه | ۲۲۰–۲۴۰ VAC (شبکه ایران؛ US: ۱۲۰) | VAC | بدون ولتاژ → برد/سیم | UK 5C behavior |
۴. دلایل ریشهای و راهحلها
| # | دلیل احتمالی | احتمال شیوع | راهحل | قطعه موردنیاز |
|---|---|---|---|---|
| ۱ | جسم خارجی زیر پروانه (شکستهٔ ظرف و…) | زیاد | بازکردن درپوش طبق LB و خارجکردن | — |
| ۲ | تاخوردگی/انسداد شیلنگ و check valve | زیاد | رفع تا/تمیز مسیر | Hose |
| ۳ | فیلترها و sump پر از چربی/مخلفات | متوسط | شستوشوی کامل (پیشنیاز هر تست) | — |
| ۴ | لقی/شکستگی پروانه یا محور | متوسط | تعویض یونیت پمپ (الگوی ریدیت) | Drain pump |
| ۵ | سوختن سیمپیچ (فرسودگی/نشتی آب) | کم | تعویض + رفع علت مرطوب | Drain pump |
| ۶ | نرسیدن فرمان از برد | کم | برگهٔ ۲۰ | Main board |
۵. دستورالعمل تعویض قطعه (Repair Procedure)
- برق و شیر آب را قطع؛ آب کف مخزن را با ظرف و اسفنج تخلیه کن (وگرنه موقع بازکردن پمپ کف آشپزخانه آب میگیرد).
- فیلتر میکرو استوانهای و درپوش پمپ (فشار دسته) را باز کن — مسیر رسمی LB.
- اگر تعویض لازم است: دسترسی از کاور زیرین/جلویی بسته به مدل؛ بست/چرخدندهٔ نگهدارنده و شلنگهای inlet/outlet پمپ (و در مدلهای جتپمپی، کوپلینگ جت) را با عکسبرداری جدا کن — الگوی «بیرونکشیدن یونیت» در r/appliancerepair (1dkhl6p).
- شماره فنی پمپ جایگزین را از روی برچسب قطعهٔ معیوب یا کاتالوگ همان مدل استخراج کنید (در نرخنامههای ایرانی «پمپ تخلیه» و «جتپمپ» دو ردیف جدا هستند؛ تطبیق را با شمارهٔ خود قطعه انجام بده نه اسم فروشگاهی).
- مونتاژ معکوس؛ تست: یک سیکل کوتاه با دستور تخلیه، بررسی نشتی از محل درپوش و شلنگها.
۶. قطعات یدکی مرتبط
| نام قطعه (EN) | کد مرجع / Part Number | توضیح |
|---|---|---|
| Drain pump (motor) | شماره فنی از روی قطعهٔ معیوب/کاتالوگ مدل | هستهٔ این برگه |
| Impeller / pump cover | شماره فنی از روی قطعهٔ معیوب/کاتالوگ مدل | در LB بهعنوان قطعهٔ سرویسشدنی معرفی شده |
| Check valve / sump assembly | شماره فنی از روی قطعهٔ معیوب/کاتالوگ مدل | برگشت آب |
| Drain hose | شماره فنی از روی قطعهٔ معیوب/کاتالوگ مدل | تا/نشتی |
هیچ شماره فنی ساختهشدهای در این جدول نوشته نشود؛ اگر منبع معتبری شماره نداده، همان جملهٔ «از روی قطعهٔ معیوب یا کاتالوگ مدل استخراج کنید» کافی است.
۷. تنظیمات و ریست پس از تعمیر
- بعد از رفع، power-cycle معمول و اجرای یک سیکل کامل؛ اگر کد برنگشت، کار تمام است (الگوی UK: پاکشدن = رفع موقت/خوب عملکردن؛ تکرار = سرویس).
- کد 5C2 (UK: stall/توقف پمپ) و OC (CA: اغلب وابسته به تخلیه) هم با همین رفع باید آرام شوند؛ اگر نه → برگهٔ ۱۸ برای بازخوانی family.
- در صورت تعویض یونیت: تنظیم ارتفاع شیلنگ تخلیه (لوپ بالای سینک طبق دستور نصب) را دوباره چک کن.
۸. نکات ایمنی
- ترمینالهای پمپ حین تست ۲۲۰–۲۴۰ VAC زندهاند (منابع US روی ۱۲۰)؛ تست ولتاژ فقط تکنسین؛ برای کاربر: فقط چشمی/مکانیکی با برق قطع.
- شکستهٔ شیشه داخل sump برنده است؛ دستکش و موچین، نه انگشت.
- آب + موتور همزمان؛ قبل هر بازکردن دوشاخه را بکش.
- ادامهٔ کار با پمپ گیرپاژ = داغشدن سیمپیچ و خطر trip/سوختن برد (پیوند با برگهٔ ۱۷).
۹. پیشگیری
- تهماندهم غذای درشت و استخوان/شیشه را قبل از چیدن بگیرید؛ فیلتر را ماهانه تمیز کن (الگوی LB: نظافت فیلتر پیشنیاز سلامت پمپ).
- بعد از شکستن ظرف داخل دستگاه، حتماً sump و پمپ را چک کن — UK شایعترین علت 5C را همین میداند.
- از تخلیهٔ آبِ کمفرمان (نیمهبازکردن اجباری در) پرهیز کن؛ چرخهٔ تخلیه کامل را صبر کن.
۱۰. خطاهای رایج تعمیرکار
- تعویض پمپ قبل از بازکردن درپوش و خارجکردن جسم خارجی — بخش بزرگی از 5Cها در LB/UK با همان درپوش حل میشود.
- اشتباهگرفتن 1C (پمپ سالم، آب نیست) با 5C و تعویض پمپ بابت کد سطح آب (UK).
- نادیدهگرفتن لقی پروانه که «موقتی» تخلیه میکند و بعد برمیگردد (نمونهٔ ریدیت x53sap).
- خرید «پمپ تخلیه» بهجای «جتپمپ» یا برعکس، بدون تطبیق شماره فنی خود قطعه — دو ردیف قیمتی متفاوت در بازار ایران دارند (کاراخدمات).
- بیتوجهی به تراز و لوپ شیلنگ بعد از تعویض → تخلیهٔ نیمه و برگشت کد.
۱۱. ایرادهای مرتبط
- آب تخلیه نمیشود و کف محفظهٔ ظرفشویی سامسونگ جمع میشود
- کدهای خطا و چشمکزدن چراغهای پنل ماشین ظرفشویی سامسونگ (راهنمای جامع رمزگشایی)
- صدای غیرعادی، خرخر، ضربه یا لرزش حین کار ماشین ظرفشویی سامسونگ
- پریدن فیوز/کلید محافظ جان (RCD) یا بریکر هنگام کار ماشین ظرفشویی سامسونگ
- خرابی برد اصلی (Main Control Board) ماشین ظرفشویی سامسونگ
۱۲. منابع (Sources)
- 5C, 5E, 4C, 4E and LC/LE information codes on my dishwasher — Samsung UK — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۷
- How to clean the drain pump of my dishwasher? — Samsung LB — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۷
- Common Samsung dishwasher error codes and their meanings — Samsung CA — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۷
- Help: Samsung dishwasher not draining — impeller is (clogged/loose) — r/appliancerepair — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۷
- Samsung dishwasher — how do I get this part out? — r/appliancerepair — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۷
- Error code pops near end of dishwasher wash cycle — JustAnswer — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۷
- نمایندگی تعمیر ماشین ظرفشویی سامسونگ — کاراخدمات (نرخنامهٔ ۱۴۰۵) — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۷
یادداشت هزینه
- ردیفهای مستند (کاراخدمات ۱۴۰۵، تقریبی): پمپ تخلیه ۳٫۵ تا ۱۲ میلیون و جتپمپ ۲٫۵ تا ۱۳٫۵ میلیون تومان + اجرت کار.