خرابی تاخوژنراتور / سنسور دور موتور (خطاهای F50 / E50 و F21)
سنسور تاخو (tacho/tachogenerator) سرعت موتور را به برد گزارش می‌کند؛ خرابی آن یا مدار درایور موتور باعث می‌شود دور موتور کنترل نشود — دستگاه با کدهای E50/F50 و در برخی مدل‌ها F21/E21 (motor error) توقف می‌کند.
علائم و نشانه‌ها
- شروع نشدن چرخش یا قطع شدن چرخش وسط برنامه بدون خطای تخلیه.
- دورهای نامنظم، تلاش‌های مکرر موتور برای استارت (uncontrolled start-up طبق تعریف F05 در سیستم WFF).
- E50/F50 در جدول‌های Whitegoodshelp/Domex: «tachogenerator or motor driver error».
- گاهی خطا با ریست برق موقت پاک می‌شود و دوباره برمی‌گردد.
علل رایج (رتبه‌بندی‌شده: محتمل‌ترین تا نادر)
- قطع/سولفاته سوکت یا سیم تاخو (Whitegoodshelp: «loose wiring harness connector» در خانواده communication).
- خرابی خود پیچ/برد تاخو روی موتور — مقاومت باز (open circuit) = سوخته.
- تمام شدن زغال که سیگنال تاخو را بی‌ثبات می‌کند (همیشه زغال را هم چک کنید — Glotech).
- مگنت/چرخ‌دنده تاخو شکسته یا از جای خود جابه‌جا شده.
- نادر: خرابی مدار درایور موتور روی برد (Glotech F10: «check the connection between the motor and the module»).
عیب‌یابی گام‌به‌گام
- زغال و اتصالات موتور را رد کنید (صفحه ۰۹).
- موتور (در مدل‌های ذغالی) پشت پنل عقب در دسترس است؛ سیم‌پیچ تاخو معمولاً روی شافت/پشت موتور پیچ می‌شود.
- تست مقاومت تاخو: Whitegoodshelp: «typically 100 to 200 ohms — open circuit confirms failure».
- فاصله و سلامت مگنت چرخشی و پیچ‌های ترمینال را بینید.
- سیم‌کشی سوکت تاخو تا برد را پی‌درپی (continuity) تست کنید.
- اگر تاخو سالم بود ولی خطا ادامه دارد: «Motor driver faults require engineer diagnosis» (Whitegoodshelp) و طبق Bosch US برای E80: «faults can only be eliminated by an authorized technician».
راه‌حل و تعمیر
- تعویض سلف/برد تاخو (قطعه جداگانه ارزان در بازار یدکی بوش/BSH).
- تعویض سیم‌کشی آسیب‌دیده؛ تعمیر مدار درایو فقط توسط کارگاه الکترونیک.
قطعات یدکی و هزینه تقریبی
- منابع این صفحه عدد مشخصی برای خود سنسور تاخو نداشتند؛ در ایران به‌صورت «تعمیر موتور/برق‌کاری موتور» فاکتور می‌شود (جدول اتحادیه: تعمیر موتور ۵۹۰–۶۸۰ هزار تومان — سه‌سوته، عمومی/۱۴۰۳).
پیشگیری
- هنگام کار با موتور، پیچ‌های کوچک تاخو و مگنت را جدا نگه دارید (گران‌روکش بودنشان مشخصه شایع است).
- رطوبت و آب‌گرفتگی محفظه موتور (به‌ویژه در درایو مستقیم) را جدی بگیرید.
خطاهای مرتبط (نمایشگر/بوق)
- E50/F50، F43، E11/F11، F05/F06/F07 (WFF)، F21/E21 (در تفسیر Coolblue = motor error؛ در تفسیر Whitegoodshelp = variant مربوط به دور/تخلیه — تناقض منابع را در نظر بگیرید)، E80 (drive circuit طبق Bosch US)، F10 (comms motor-module طبق Glotech).
منابع
- Whitegoodshelp — Bosch Washing Machine Error Codes — بازه مقاومت تاخو (100-200Ω) و مرز کاربر/تکنسین.
- Glotech Repairs — Bosch/Neff/Siemens error codes — تاخو، connections و بررسی موتور→ماژول در F10/کدهای موتور.
- Domex — Bosch Error Codes — تعریف E50/F50.
- Bosch US — Washer Error Codes (official) — E80: خطای مدار درایو، فقط تکنسین مجاز.
- RepairAid — Bosch WFB Error Codes — F05 (uncontrolled start-up) و نقش قطعات استارت.