معادل انگلیسی: Daewoo Compressor Not Starting / Cutting Out Repeatedly سطح دشواری تعمیر: ★★★★☆ (۱=ساده، ۵=نیازمند تکنسین متخصص)
⚠️ هشدار برق‌گرفتگی: شبکه برق ایران ۲۲۰–۲۴۰V AC است. ترمینال‌های کمپرسور، رله/اورلود و برد حتی بعد از خاموش‌شدن دیسپلی ممکن است برق‌دار باشند. قبل از هر لمس یا اندازه‌گیری اهمی، دوشاخه را از پریز بکشید. اندازه‌گیری ولتاژ زنده فقط با پروب عایق و توسط تکنسین آموزش‌دیده.
۱. خلاصه
شایع‌ترین الگوی شکایت: صدای «هوم» کوتاه یا «تق‌تق» از محفظه کمپرسور که با قطع‌شدن مکرر تکرار می‌شود، یا سکوت کامل کمپرسور در حالی که فن‌ها و نمایشگر روشن‌اند. در کد خطاهای رسمی دوو/وینیا، F5 = «Fault with the compressor» (ایراد کمپرسور) و C1 = عملکرد غیرعادی سیکل؛ طبق آی‌پی‌امداد و تهران‌سرویس، C1 وقتی ثبت می‌شود که کمپرسور ۳ ساعت کار کرده ولی دمای سنسور اواپراتور (D) به زیر ۵- درجه نرسیده باشد — یعنی کمپرسور کار می‌کند اما سرما تولید نمی‌شود. در مدل FRS-3315 خطای E13 به معنای قطع/استارت‌نشدن کمپرسور گزارش شده که طبق تهران‌سرویس ممکن است از خود رله استارت و خازن باشد نه موتور. علت‌ها از ارزان به گران: اورلود/heat protector، رله PTC، سیم‌کشی، برد، و در نهایت کمپرسور.
۲. علائم مشاهده‌ای (Symptoms)
- صدای تق‌تق یا hum یک‌دو ثانیه‌ای کمپرسور و سپس قطع (تریپ اورلود و تلاش مجدد هر ۱۰–۲۰ دقیقه)
- یخچال/فریزر گرم شده ولی فن کندانسور و چراغ‌ها کار می‌کنند
- کد F5 روی دیسپلی (ایراد کمپرسور طبق removeandreplace / آچاره / آی‌پی‌امداد)
- کد C1 — کمپرسور ساعت‌ها بی‌وقفه کار کرده و دمای اواپراتور بالا مانده (به صفحه ۱۴ — کمبود گاز — هم می‌تواند مربوط باشد)
- کد E13 در FRS-3315: قطع بودن مدار کمپرسور
- داغی غیرعادی یا بوی سوختگی پشت کاور ترمینال کمپرسور
- روشن‌نشدن دستگاه فقط بعد از قطعی برق — طبق پرسش‌وپاسخ آی‌پی‌امداد در این حالت «احتمال ایراد برد پاور/کنترل بیشتر از خود کمپرسور است»
۳. عیب‌یابی گام‌به‌گام (Diagnostic Flow)
ترتیب مراحل را از ساده‌ترین و کم‌هزینه‌ترین شروع کن.
- بررسی تغذیه: پریز را با ولتاژسنج چک کنید — طبق دوو-تهران «ولتاژ باید ۲۲۰–۲۴۰ ولت باشد»؛ سیم برق و دوشاخه را بازرسی کنید. اگر برق نمی‌رسد: به یخچال دوو اصلاً روشن نمی‌شود بروید.
- تشخیص نوع کمپرسور: بلوک پلاستیکی رله+اورلود روی بدنه = کمپرسور معمولی تک‌فاز. اگر فقط بسته‌سیم به سمت برد/مدار قدرت می‌رود، DC inverter است — تست‌های این صفحه را با احتیاط بخوانید و به خرابی برد اینورتر / مدار راه‌انداز کمپرسور DC inverter بروید.
- بازدید رله/اورلود: طبق آی‌پی‌امداد محل رله‌اورلود نزدیک کمپرسور است؛ آن را جدا کنید و دنبال دوده، ذوب‌شدگی و بادکردگی بگردید. رله PTC را تکان دهید: صدای «چق‌چق» = خرد شده و مردود.
- تست کنتینویتی اورلود (سرد): اورلود سالم در حالت سرد باید مسیر را وصل کند. آی‌پی‌امداد می‌نویسد «مقادیر طبیعی مقاومت رله اورلود بین ۱۰ تا ۳۰ اهم است؛ خارج از این محدوده = خرابی» (این بازه را با نقشه همان کمپرسور تطبیق دهید؛ بسیاری اورلودها نزدیک صفر اهم نشان می‌دهند).
- تست سیم‌پیچ‌های کمپرسور (برق‌قطع!): بین ترمینال‌های C، S، R اهم بگیرید. اعداد مجاز مدل‌خاص است — از پلاک کمپرسور/دفترچه سرویس همان مدل استخراج کنید. OL = سیم‌پیچ قطع؛ نزدیک صفر = اتصال کوتاه؛ هر دو = کمپرسور مردود.
- تست نشتی به بدنه: هر ترمینال نسبت به لوله مسی تمیزِ شاسی کمپرسور؛ داشتن continuity = سوختن عایقی، تعویض کمپرسور.
- تست آمپراژ استارت (زنده — فقط تکنسین): کلمپ روی سیم خط؛ استارت سالم = جریان بالا لحظه‌ای سپس افت به مقدار نامی. چسبیدن روی جریان بالا + تریپ اورلود = گیرپاژ مکانیکی یا خازن/رله ضعیف.
- رفع C1 با خنک‌شدن: اگر C1 می‌بینید، کمپرسور را خاموش کنید؛ طبق آی‌پی‌امداد «با خاموش شدن کمپرسور و برگشت دما به حالت عادی این ایراد رفع خواهد شد» — ماندن خطا = کمبود سرما (گاز/دیفراست) نه قطع‌شدگی الکتریکی.
جدول تست‌های اهمتر (Multimeter)
| قطعه / Component | مقدار سالم | واحد | در صورت انحراف |
|---|---|---|---|
| Overload (سرد و سالم) | continuity؛ آی‌پی‌امداد: ۱۰–۳۰ | Ω | OL/بی‌نهایت → تعویض اورلود |
| PTC start relay | بدون صدای چق‌چق؛ رفتار ترمیستوری بین پین‌ها | — | خردشده/صفر مطلق → تعویض |
| سیم‌پیچ C-S و C-R | مقدار نامی مدل‌خاص از پلاک/دفترچه سرویس | Ω | OL = قطع؛ ≈۰ = اتصال کوتاه |
| C-S + C-R | باید برابر مقاومت S-R باشد (قاعده کلی کمپرسورهای تک‌فاز) | Ω | نخواندن جمع = سیم‌پیچ معیوب |
| هر ترمینال → شاسی | OL / بدون continuity | — | continuity = نشتی به بدنه، کمپرسور مردود |
| ولتاژ پریز | ۲۲۰–۲۴۰ (دوو-تهران) | VAC | افت/نوسان → محافظ/استابلایزر |
۴. دلایل ریشه‌ای و راه‌حل‌ها
| # | دلیل احتمالی | احتمال شیوع | راه‌حل | قطعه موردنیاز |
|---|---|---|---|---|
| ۱ | خرابی Overload / heat protector | زیاد | تعویض اورلود هم‌امپر؛ طبق آی‌پی‌امداد اورلود در ۱۰۵ درجه قطع و در ۶۱ درجه وصل می‌کند — تریپ‌های مکرر یعنی محافظ دارد وظیفه‌اش را می‌کند و علت اصلی (اضافه بار/گرما) را پیدا کنید | Overload protector |
| ۲ | خرابی رله PTC / start relay / خازن | زیاد | تعویض رله (و خازن در صورت وجود)؛ در E13 طبق تهران‌سرویس «ممکن است مشکل از رله استارت و خازن باشد» | PTC relay / capacitor |
| ۳ | قطع سیم/سوکت بین برد و کمپرسور | متوسط | بازرسی و ترمیم wiring | — |
| ۴ | خرابی برد فرمان/اینورتر | متوسط در ایران (نوسان برق) | عیب‌یابی برد — خرابی برد اینورتر / مدار راه‌انداز کمپرسور DC inverter و خرابی برد اصلی / برد قدرت یخچال دوو | Start/inverter board |
| ۵ | گیرپاژ/فرسودگی مکانیکی کمپرسور (گرم‌شدن، ضربه، نوسان — دوو-تهران) | کم‌متوسط | تعویض کمپرسور فقط توسط تعمیرکار سیستم مبرد | Compressor |
| ۶ | فرسودگی کاندنسر کثیف + محیط گرم → فشار حرارتی و تریپ مکرر | زیاد | تمیزکاری کویل، تهویه مناسب | — |
۵. دستورالعمل تعویض قطعه (Repair Procedure)
- دوشاخه را بکشید؛ چند دقیقه صبر کنید (خازن‌های برد ممکن است شارژ داشته باشند).
- کاور محفظه کمپرسور (پشت-پایین) را باز کنید؛ وضعیت سیم‌ها به ترمینال‌های C/S/R را با موبایل مستند کنید.
- بلوک رله+اورلود را صاف بیرون بکشید؛ اگر کاور ترمینال دوده/ذوب‌خوردگی دارد، علت را قبل از قطعه جدید پیدا کنید (اورلود «بی‌دلیل» نمی‌سوزد).
- قطعه جدید را دقیقاً با همان امپر/ولتاژ روی قطعه معیوب بخرید — «شماره فنی را از روی قطعه معیوب یا کاتالوگ مدل استخراج کنید».
- مونتاژ معکوس؛ دستگاه را روشن کنید. صدای استارت باید یکنواخت و بدون کلیک باشد و لوله ساکشن داخل ۱۰ دقیقه خنک شود.
- تعویض خود کمپرسور کار sealed-system (برش لوله، brazing، شارژ مبرد) است — فقط تعمیرکار مجوزدار؛ به نشت گاز مبرد / کمبود گاز و الگوی برفک ناقص اواپراتور مراجعه کنید.
۶. قطعات یدکی مرتبط
| نام قطعه (EN) | کد مرجع / Part Number | توضیح |
|---|---|---|
| Overload / heat protector | شماره فنی را از روی قطعه معیوب یا کاتالوگ مدل استخراج کنید | ارزان‌ترین علت «تق‌تق + قطع» |
| PTC start relay | از روی قطعه معیوب | همراه اورلود تست/تعویض شود |
| Start capacitor (در صورت وجود) | از روی قطعه معیوب | ضعیف‌شدن = استارت ناقص و تریپ |
| Compressor | پلاک کمپرسور | فقط با تست‌های ۵–۷ و توسط تعمیرکار مجاز |
| Main / start board | از روی برد اصلی | اگر ولتاژ به کمپرسور نمی‌رسد |
۷. تنظیمات و ریست پس از تعمیر
- حالت Service Test / Factory Reset: طبق دفترچه‌های دوو/وینیا (removeandreplace)، با دستگاه قفل‌شده دکمه FREEZER را نگه دارید و LOCK SETUP را ۵ بار بزنید تا حالت نمایش کدها فعال شود؛ با یک‌بار LOCK FUNCTION یا بعد از ۴ دقیقه خودکار خارج می‌شود. «All error codes will reset when it returns to its normal state» — یعنی پس از رفع عیب، کدها در بازگشت به حالت نرمال پاک می‌شوند.
- کشیدن دوشاخه برای ۵ دقیقه (ریست برد) پس از تعویض رله/اورلود توصیه می‌شود.
- دمای پیشنهادی تا زمانی که پلاک/دفترچه مدل چیز دیگری نگوید: فریزر ۱۸- درجه، یخچال ۳ درجه. ۲۴ ساعت اول از پرکردن حجمی خودداری کنید.
۸. نکات ایمنی
- هرگز اورلود را با jumper دور نزنید (bypass)؛ کمپرسور می‌سوزد یا خطر آتش‌سوزی ایجاد می‌شود.
- در مدل‌های دارای مبرد R600a (ایزوبوتان — قابل‌اشتعال) به لوله‌ها/ترمینال‌های نشت‌کرده نزدیک نشوید؛ نشت روغن حول کمپرسور = شک به نشت گاز، نشت گاز مبرد / کمبود گاز و الگوی برفک ناقص اواپراتور.
- تست زنده (کلمپ‌متر، ولتاژ خروجی برد) فقط پروب عایق و تکنسین آموزش‌دیده.
- قبل از هر بازکردن، دوشاخه را بکشید — نه فقط خاموش‌کردن با پنل.
۹. پیشگیری
- محافظ برق مخصوص یخچال با تأخیر زمانی (توصیه صریح نظرات آی‌پی‌امداد برای مشکل بعد از قطعی برق) و استابلایزر در مناطق پرنوسان.
- تمیزکاری کندانسور هر ۶ ماه و فاصله مناسب از دیوار برای تهویه.
- سرویس دوره‌ای؛ طبق تهران‌سرویس «سرویس دوره‌ای هر ۶–۱۲ ماه» از کاهش گاز و فشار به کمپرسور جلوگیری می‌کند.
۱۰. خطاهای رایج تعمیرکار
- تعویض کمپرسور بدون تست رله/اورلود؛ در مراجعات خانگی اکثر علل همان قطعات ارزان‌اند (آی‌پی‌امداد، دوو-تهران).
- نادیده گرفتن علت تریپ: اورلود تعویض‌شده بدون رفع اضافه بار/کثیفی کندانسور باز هم می‌سوزد.
- قضاوت کمپرسور اینورتری با معیار رله/اورلود خارجی — این قطعات روی موتور‌های DC inverter وجود ندارند و ایراد معمولاً مدار راه‌انداز/برد است.
- خواندن مقاومت با کلمپ‌متر روی سیم یا پروب روی رنگ/اکسید — مقادیر اشتباه.
- تفسیر C1 به‌عنوان «قطع کمپرسور»؛ C1 یعنی چرخه سرمایش به دمای هدف نرسیده — مسیر گاز/دیفراست را هم بررسی کنید.
۱۱. ایرادهای مرتبط
- خرابی برد اینورتر / مدار راه‌انداز کمپرسور DC inverter
- خرابی برد اصلی / برد قدرت یخچال دوو
- نشت گاز مبرد / کمبود گاز و الگوی برفک ناقص اواپراتور
- یخچال و فریزر دوو اصلاً سرد نمی‌کنند (هر دو محفظه گرم است)
- یخچال دوو اصلاً روشن نمی‌شود
۱۲. منابع (Sources)
- Daewoo Refrigerator Error Codes – How To Fix? — RemoveAndReplace — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۳ (نگاشت رسمی کدها: F5 کمپرسور، C1 سیکل غیرعادی، نحوه ورود به حالت کدخطا)
- ارور یخچال فریزر دوو — آی‌پی‌امداد — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۳ (تعریف F5/C1/D2/CE و E13 مدل FRS-3315 + سؤالات کاربران درباره برد/کمپرسور)
- همه چیز درباره رله اورلود کمپرسور یخچال — آی‌پی‌امداد — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۳ (تست اورلود با اهم‌متر، بازه ۱۰–۳۰ اهم، دمای تریپ ۱۰۵/ریست ۶۱ درجه، نقشه سیم‌کشی)
- لیست کدهای ارور یخچال دوو — آچاره — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۳ (F5 = نقص کمپرسور، رفع C1 با خاموش‌شدن کمپرسور)
- ۶ علت کار نکردن یا روشن نشدن یخچال دوو — سایت دوو تهران — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۳ (علل خرابی کمپرسور، ولتاژ ۲۲۰–۲۴۰، رله/خازن/اورلود)
- لیست کدهای خطای ساید دوو — تکنو پشتیبان — دسترسی: ۱۴۰۵/۰۷/۰۳ (F5 + داغی کمپرسور، E12 در برخی مدل‌ها = کمپرسور)